У дапамогу педагогам і бацькам

Патрыятычнае выхаванне дзяцей - гэта аснова фарміравання будучага грамадзяніна. Ужо ў дашкольным узросце дзіця павінна ведаць, у якой краіне ён жыве, чым яна адрозніваецца ад іншых краін. Трэба як мага больш распавядаць дзецям пра горад, у якім яны жывуць; выхоўваць пачуццё гонару за свой горад. Прывучаць дзяцей беражліва ставіцца да таго, што створана бабулямі, дзядулямі, мамамі і татамі. Падтрымліваць чысціню і парадак у грамадскіх месцах, удзельнічаць у стварэнні прыгажосці і парадку ў сваім двары, пад'ездзе, на вуліцы, у парках, у дзіцячым садзе. Існуюць разнастайныя формы выхавання ў дзяцей патрыятычных пачуццяў. Гэта гутаркі аб Радзіме, аб родным Агра гарадку, аб прыродзе роднага краю, чытанне дзіцячых кніг на патрыятычныя тэмы і дзіцячы фальклор рэгіёну у якім мы жывем, і, вядома, Ваш асабісты прыклад як бацькоў.

          Праз вывучэнне гісторыі і традыцый продкаў, у дзяцей выхоўваецца гонар і павага да роднай зямлі. Важная роля тут належыць казак, якія перадаюцца ад пакалення да пакалення і вучаць дабру, дружбе, узаемадапамогі і працавітасці. Самабытны народны фальклор-выдатны матэрыял, які фарміруе любоў да Радзімы і патрыятычнае развіццё дзяцей.

         Дзецям уласцівыя няўстойлівасць увагі, стамляльнасць і кароткачасовасць інтарэсаў. І таму для раскрыцця той ці іншай тэмы лепш за ўсё выкарыстоўваць працэс гульні. Напрыклад, дзецям вельмі цікава будзе гуляць у "падарожжы", падчас якіх яны змогуць даведацца нешта новае аб малой ці вялікай радзіме, іншых краінах. Адно з праяўленняў патрыятызму – любоў да прыроды. Яна вызначаецца беражлівым стаўленнем да яе, выяўляецца ў элементарнай клопаце пра жывёл, у даступным працы па вырошчванні раслін. Вялікае значэнне маюць прагулкі ў лес, на рэчку, у поле. Яны даюць магчымасць пазнаёміць дзяцей з некаторымі правіламі беражлівых адносін да прыроды. Пры азнаямленні з прыродай роднай краіны акцэнт робіцца на яе прыгажосць і разнастайнасць, на яе асаблівасці. Яркія ўражанні аб роднай прыродзе, пра гісторыю роднага краю, атрыманыя ў дзяцінстве, нярэдка застаюцца ў памяці чалавека на ўсё жыццё і фармуюць у дзіцяці такія рысы характару, якія дапамогуць яму стаць патрыётам і грамадзянінам сваёй краіны.

Кансультацыя для выхавальнікаў “РАЗВІЦЦЕ ВЫРАЗНАСЦІ МОВЫ З ВЫКАРЫСТАННЕМ ФАЛЬКЛОРА”

Малыя фальклорныя формы (прыказкі, прымаўкі, фразеалагізмы, загадкі, калыханкі, скарагаворкі х) - гэта сукупнасць непрафесійна створаных народам твораў. З іх дапамогай можна вырашаць практычна ўсе задачы методыкі развіцця  маўлення.

 

Прыказкі і прымаўкі - адмысловы выгляд вусновай паэзіі, стагоддзямі

якая шліфавалася і што ўвабрала ў сябе працоўны досвед шматлікіх пакаленняў. Праз адмысловую арганізацыю, інтанацыйную афарбоўку, выкарыстанне спецыфічных моўных сродкаў выразнасці (параўнанняў, эпітэтаў) яны перадаюць стаўленне народа да таго ці іншага прадмета ці з'яве. Выкарыстоўваючы ў сваёй гаворцы прыказкі і прымаўкі, дзеці вучацца ясна, лаканічна, выразна выяўляць свае думкі і пачуцці, інтанацыйна афарбоўваючы сваю гаворку, развіваецца ўменне творча выкарыстоўваць слова, уменне вобразна апісаць прадмет, даць яму яркую характарыстыку. Фразеалагізм - гэты выраз, якое мае пераносны сэнс. Дзецям цяжка засвоіць агульнае значэнне словазлучэння, не якое залежыць ад пэўнага сэнсу слоў, яго складнікаў ("рай адамкнуўся" і да т.п.). Таму педагог павінен уключаць у сваю гаворку выраза, сэнс якіх будзе ясны дзецям пры вызначанай сітуацыі ці пры адпаведным тлумачэнні, напрыклад: "вось табе і раз", "кропля ў моры", "майстар на ўсе рукі", "вада не размые", "трымаць сябе ў руках" і да т.п. Пры знаёмстве з прыказкамі , прымаўкамі, фразеалагічнымі зваротамі, у дзяцей фармуюцца лексічныя ўменні. Яны вучацца разумець этымалогію слоў, выразаў, падбіраць прыказкі і прымаўкі блізкія і процілеглыя па сэнсе. Галоўнае, каб дзеці зразумелі, што фразеалагічныя звароты (прыказкі і прымаўкі) - гэта непадзельная адзінка, якая дае вызначаны сэнс. Калі штосьці прыбраць ці памяняць месцамі, то ён губляецца і атрымліваецца зусім іншае словазлучэнне. Формы і метады працы з гэтымі фальклорнымі формамі павінны быць самымі рознымі. Напрыклад, гульні - спаборніцтвы хто больш скажа прыказак. Дыдактычная гульня "Працягні прыказку": выхавальнік кажа пачатак, а дзеці працягваюць; затым пачатак прыказкі прамаўляе адно дзіця, а іншай яе сканчае. Паступова заданні павінны ўскладняцца. Дзецям раздаюцца малюначкі, а яны завуць падыходную прыказку. Затым прапанаваць дзецям падбіраць прыказкі па сэнсе: пра сумленнасць, адвагі, мацюкай і г.д.

Адгадванне і прыдумлянне загадак таксама ўплывае на рознабаковае развіццё маўлення дзяцей. Загадка - адна з малых формаў вуснай народнай творчасці, у якой у лімітава сціснутай, вобразнай форме даюцца найболей яркія, характэрныя прыкметы прадметаў ці з'яў. Разгадыванне загадак развівае здольнасць да аналізу, абагульненню, фармуе ўменне самастойна рабіць высновы, высновы, уменне выразна вылучыць найболей характэрныя, выразныя прыкметы прадмета ці з'явы, уменне ярка і лаканічна перадаваць выявы прадметаў, развівае ў дзяцей паэтычны погляд на рэчаіснасць. Загадкі ўзбагачаюць слоўнік дзяцей за кошт шматзначнасці слоў, дапамагаюць убачыць другасныя значэнні слоў, фармуюць уяўленні пра пераноснае значэнне слова. Яны дапамагаюць засвоіць гукавы і граматычны лад рускай гаворкі. Пры адгадванні загадак трэба ставіць перад дзіцем пэўную мэту: не проста адгадаць загадку, а даказаць, што адгадка правільная. Неабходна вучыць дзяцей успрымаць прадметы і з'явы навакольнага свету ва ўсёй поўнасці і глыбіні сувязяў і адносін. Загадзя знаёміць з тымі прадметамі і з'явамі, пра якія будуць прапанавацца загадкі. Тады доказы будуць больш абгрунтаванымі і поўнымі.

Калыскавыя песні - спадарожнік дзяцінства. Яны, нароўні з іншымі жанрамі, складаюць у сабе магутную сілу, якая дазваляе развіваць маўленне дзяцей дашкольнага ўзросту. Калыскавыя песні ўзбагачаюць слоўнік дзяцей за кошт таго, што ўтрымоўваюць шырокі круг звестак пра навакольны свет, першым чынам пра тыя прадметы, якія блізкія досведу людзей і прыцягваюць сваім вонкавым выглядам, напрыклад, "зайка". Граматычная разнастайнасць калыханак спрыяе засваенню граматычнага ладу маўлення. Навучаючы дзяцей утвараць аднакарэнныя словы, можна выкарыстоўваць гэтыя песні, бо ў іх ствараюцца добра знаёмыя дзецям выявы, напрыклад выява ката. Прычым гэта не проста кот, а "коценька","каток", "коця". Да таго ж дадатныя эмоцыі, злучаныя з тым ці іншым з зыбкі знаёмай выявай, робяць гэта засваенне больш паспяховым і трывалым. Калыханка, як форма народнай паэтычнай творчасці, утрымоўвае ў сабе вялікія магчымасці ў фармаванні фанематычнага ўспрымання, чаму спрыяе адмысловая інтанацыйная арганізацыя (напеўнае  вылучэнне голасам галосных гукаў, павольны тэмп і да т.п.), наяўнасць паўтаральных фанем, гукаспалучэнняў, гукаперайманняў. Калыскавыя песні дазваляюць запамінаць словы і формы слоў, словазлучэнні, асвойваць лексічны бок маўлення . Нягледзячы на невялікі аб'ём, калыскавая песня ўтойвае ў сабе невычэрпная крыніца выхаваўчых і адукацыйных магчымасцяў.

Народныя песенькі, поцешкі, пястушкі таксама ўяўляюць сабою

выдатны маўленчы матэрыял, які можна выкарыстоўваць на занятках па

развіцці  маўлення дзяцей дашкольнага ўзросту. З іх дапамогай магчыма развіваць фанематычны слых, бо яны выкарыстоўваюць гукаспалучэнні - найгрышы, якія паўтараюцца некалькі разоў у розным тэмпе, з рознай інтанацыяй, прычым выконваюцца на матыў народных мелодый. Усё гэта дазваляе дзіцяці спачатку адчуць, а затым усвядоміць прыгажосць роднай мовы, яго лаканічнасць, прылучае менавіта да такой формы выкладу ўласных думак, спрыяе фармаванню вобразнасці  маўлення

дашкольнікаў, славеснай творчасці дзяцей.

Актуальнай задачай маўленчага развіцця ў старэйшым дашкольным узросце з'яўляецца і выпрацоўка дыкцыі. Незаменным матэрыялам для практыкаванняў для дыкцыі лічацца скарагаворкі . Скарагаворка - фраза (ці некалькі фраз), якая цяжка вымаўляецца з часта сустракаемымі аднолькавымі гукамі. . Скарагаворкі лаканічныя і пацеркі па форме, глыбокія і рытмічныя. З іх дапамогай дзеці вучацца выразнаму і звонкаму вымаўленню, праходзяць школу фанетыкі. Мэтавае прызначэнне дыкцыйных практыкаванняў шматстайна. Яны могуць быць скарыстаны для развіцця гнуткасці і рухомасці маўленчага апарата дзіцяці, для фармавання правільнага вымаўлення гукаў  маўлення, для засваення вымаўлення цяжка спалучаных гукаў і слоў, для засваення дзіцем інтанацыйных багаццяў і рознага тэмпу  маўлення. Новую скарагаворку спачатку трэба прамаўляць у запаволеным тэмпе, выразна, вылучаючы часта сустракаемыя гукі. Чытаны яе некалькі разоў,

нягучна, рытмічна, з трохі прыглушанымі інтанацыямі. Для паўтору скарагаворкі спачатку выкліканы дзяцей з добрай памяццю

і дыкцыяй. Перад іх адказам паўтараецца ўказанне: казаць павольна, выразна. Затым хуткамоўка прамаўляецца хорам, усімі, а таксама па шэрагах ці невялікімі групамі, ізноў асобнымі дзецьмі, самім выхавальнікам. На паўторных занятках з скарагаворкамі, калі тэкст лёгкі і дзеці адразу ім авалодалі, можна разнастаіць заданні: прамовіць завучаную хуткамоўку гучней ці цішэй, не змяняючы тэмпу, а калі яна ўжо правільна завучана ўсімі дзецьмі змяняць і тэмп. Можна гэтыя заняткі разнастаіць наступнымі прыёмамі. Паўтараць скарагаворкі "па заяўках" дзяцей, роля кіроўнага даручаць розным дзецям. Паўтараць скарагаворку часткамі па шэрагах: першы шэраг: "З-за лясы, з-за гор…"; другі шэраг: "Едзе дзядуля Ягор!". Калі скарагаворка складаецца з некалькіх фраз, яе цікава паўтараць па ролях - групамі. Першая група: "Распавядзіце пра пакупкі".

Другая група: "Пра якія пра пакупкі?". Усё разам: "Пра пакупкі, пра

пакупкі, пра пакупачкі мае!" Усе гэтыя прыёмы актывізуюць дзяцей, развіваюць іх адвольную ўвагу. Можна таксама выкарыстоўваць займальныя практыкаванні на змены ў тэксце месца лагічнага націску. Выконваючы такія практыкаванні, дзеці пачынаюць добра адчуваць дынаміку сэнсавага ўтрымання адной і той жа фразы ў залежнасці ад змены лагічнага націску. "Ткач тчэ тканіны на хустку Тані". Для выпрацоўкі добрай дыкцыі, выразнага і яснага вымаўлення таксама рэкамендуецца выкарыстоўваць практыкавання на гукаперайманне.

"Нашы качачкі з раніцы:

Кра - кра - кра!…"

Педагагічная задача пры прайграванні дадзенага тэксту - прыцягнуць дзіця да гукапераймання, імітаваць галасы птушак і да т.п. Усе пералічаныя вышэй практыкаванні маюць асноўнай і першапачатковай мэтай забяспечыць развіццё выразнай дыкцыі дзіцяці. Гэта практыкаванні па тэхніцы маўлення.

Такім чынам, выкарыстанне малых фальклорных формаў мае важнае значэнне ў маўленчым развіцці дашкольнікаў, ва ўсіх яго аспектах і мноства формаў.

 

Крыніца сайт http: doshvozrast.ru/radrod/konsultaerod42.htm

 

Падрыхтаваў

загадчык дзіцячага сада       

Рашатко Ірына Мікалаеўна

 

свернуть

Кансультацыя для выхавальнікаў "Перыяд дашкольнага дзяцінства спрыяльны для фарміравання асноў нацыянальнай самасвядомасці"

Кожны чалавек ужо з маленства павінен ганарыцца сваей нацыянальнай прынадлежнасцю, любіць сваю Радзіму. Перыяд дашкольнага дзяцінства па псіхалагічных асаблівасцях найбольш спрыяльны для фарміравання асноў нацыянальнай самасвядомасці, таму што менавіта дзецям дашкольнага  узросту ўласцівы эмацыянальная дабразычлівасць, цікавасць да навакольнага свету, бязмерная даверлівасць да дарослых, імкненне паўтараць іх дзеянні.

                   Маўленчае развіццё дзяцей у ўстановах дашкольнай адукацыі адбываецца ў сітуацыі блізкароднаснага руска-беларускага білінгвізму. Першай мовай, якой авалодваюць дзеці дашкольнага ўзросту, выступае руская. Пры гэтым далучэннне дзяцей да беларускай мовы адбываецца таксама даволі рана. Дзеці чуюць яе па радыё, тэлебачанні, у дзіцячым садзе (асобныя заняткі, святы). У выхаванцаў ствараюцца «жыццёвыя» ўяўленні пра рускую і беларускую мовы, назіраецца паступовае свядомае адрозненне гэтых моў.

     Білінгвальная адукацыя забяспечвае паўнавартаснае развіццё асобы дзіцяці сродкамі дзвюх моў і прадстаўленых імі культур. Дзіця-білінгв мае магчымасць інтэграцыі ў дзве моўныя культуры, што спрыяе як яго разумоваму, так і псіхічнаму развіццю, пашырае і ўзбагачае мысленне і кругагляд выхаванца. Авалодванне беларускай мовай спрыяе фарміраванню нацыянальнай самасвядомасці дзіцяці. Што да засваення рускай мовы, то рускамоўныя зносіны пашыраюць камунікатыўнае асяроддзе выхаванцаў, садзейнічаюць іх далучэнню да сусветнай культуры. Адначасовае ж авалодванне дзецьмі дашкольнага ўзросту дзвюма мовамі (рускай і беларускай) пашырае іх светапогляд, спрыяе развіццю палікультурнай свядомасці і павялічвае патэнцыяльныя маўленчыя магчымасці.

     Аднак найвышэйшы ўзровень моўнай кампетэнтнасці дзяцей забяспечвае ўсё ж такі руская мова. Беларуская, якая з’яўляецца мовай нацыянальнай прыналежнасці, выступае ў асноўным у якасці мовы нацыянальнай ідэнтыфікацыі.

     Улічваючы тое, што беларуская мова для беларускіх дзяцей з’яўляецца роднай у асноўным па крытэрыі ідэнтыфікацыі, Н.С. Старжынская сцвярджае, што яе неабходна пачынаць вывучаць як мага раней, з моманту наведвання дзіцем установы дашкольнай адукацыі, шляхам акультурацыі, г.зн. увядзення ў нацыянальна-культурны фон мовы. Што да спецыяльных заняткаў па навучанні беларускай мове ва ўстановах дашкольнай адукацыі з рускай мовай навучання, то яны  праводзяцца з дзецьмі, пачынаючы з сярэдняга дашкольнага ўзросту. Асноўнымі спецыяльнымі метадамі навучання дзяцей беларускай мове выступаюць: прамы, супастаўляльны і камбінаваны метады.

      Навучанне выхаванцаў беларускай мове на аснове прамога метаду арганізуецца шляхам «пагружэння» ў моўнае асяроддзе. Натуральна, што яно адбываецца без апоры на рускую мову. Дадзены метад атрымаў назву метаду імерсіі (татальнай або поўнай). Аднак у практыцы работы ўстаноў дашкольнай адукацыі з рускай мовай навучання найбольш прымальным з’яўляецца метад мяккай імерсіі, які прадугледжвае паступовае ўвядзенне беларускай мовы ў працэс навучання. Таксама шырока выкарыстоўваецца ў практыцы білінгвальнага навучання частковая імерсія, якая прадугледжвае арганізацыю працэсу навучання сродкамі дзвюх моў.

      Супастаўляльны метад навучання дзяцей беларускай мове прадугледжвае апору на рускую. Засваенне беларускай мовы адбываецца на аснове аналізу, супастаўлення і абагульнення дзвюх моўных сістэм. Пры гэтым навучанне дзяцей беларускай мове пры дапамозе супастаўляльнага метаду заснавана на мадэлі пераносу моўных навыкаў з рускай мовы на беларускую. Пры камбінаваным выкарыстоўваюцца прыёмы дзвюх першых метадаў.

     На больш позніх этапах навучання мовам ужываецца парытэтная мадэль навучання (раўнапраўе ў выкарыстанні рускай і беларускай моў). Адносна парытэтнай мадэлі варта адзначыць, што раўнапраўе ў выкарыстанні рускай і беларускай моў тычыцца, перш за ўсё, арганізацыі ўсяго адукацыйнага працэсу ва ўстанове дашкольнай адукацыі. З мэтай паспяховага фарміравання двухмоўя  ствараецца ва ўстановах дашкольнай адукацыі спецыяльнае камунікатыўнае асяроддзе, якое прадугледжвае прысутнасць дзвюх моў ва ўсіх відах дзіцячай дзейнасці і арганізацыю спецыяльных заняткаў па развіцці маўлення дзяцей на дзвюх мовах.

     Н.С.Старжынская адзначае, што ў гэтым выпадку найбольш аптымальным шляхам развіцця ў дзяцей дашкольнага ўзросту беларускага маўлення з’яўляецца той, які спалучае з аднаго боку развіццё «пачуцця беларускай мовы» ў выніку паступовага «пагружэння» ў адпаведнае камунікатыўнае асяроддзе, а з другога — спецыяльна арганізаванае навучанне, арыентаванае на фарміраванне ў выхаванцаў элементарных моўных абагульненняў.

     Паспяховаму авалодванню маўленчымі навыкамі дзяцей на беларускай мове  спрыяе  арганізацыя спецыяльных заняткаў на беларускай мове адзін раз на тыдзень працягласцю 20 хвілін у першай палове дня ў сярэдняй і старшай групах; правядзенне сітуацый зносін на беларускай мове па падгрупах у другой палове дня працягласцю 20 хвілін у тых жа групах; дачыненне да беларускай мовы ў пасіўнай форме з дзецьмі ад 3-х да 4-х гадоў у час слухання беларускіх песень, твораў мастацкай літаратуры, фальклору, прагляду мультфільмаў; прысутнасць дзяцей малодшага і сярэдняга дашкольнага ўзросту на святах, канцэртах, спектаклях, якія праводзяцца дзецьмі старэйшага дашкольнага ўзросту на беларускай мове; увядзенне ў нерэгламентаваную дзейнасць беларускіх гульняў, праслухоўванне запісаў казак, вершаў на беларускай мове; арганізацыя экскурсій у краязнаўчы музей з мэтай знаёмства з культурай, гісторыяй краіны; наладжванне дзейсна-арыентаваных зносін: інсцэніроўкі, ролевыя гульні, гульні-драматызацыі на беларускай мове; арганізацыя адукацыйных сітуацый у розных відах дзейнасці на беларускай мове.

     Мы ўпэўнены, што калі педагогі з’яўляюцца носьбітамі мовы, гэта гарантыя таго, што дзіця паспяхова авалодае камунікатыўнымі навыкамі на беларускай мове.

 

Крыніца сайт http: doshvozrast.ru/radrod/konsultaerod42.htm

 

Падрыхтаваў

загадчык дзіцячага сада       

Рашатко Ірына Мікалаеўна

свернуть

Кансультацыя для выхавальнікаў "Эфектыўныя напрамкі вывучэння і ўкаранення беларускай мовы ў адукацыйным працэсе дашкольнай установы"

Каб родная мова не была экзотыкай для дзяцей і заняла пачэснае месца ў адукацыйным працэсе, патрэбна наладзіць сістэму дзейнасці па ўжыванні, укараненню і распаўсюджанні яе ва ўстановах адукацыі.      Прапануем эфектыўныя напрамкі вывучэння і ўкаранення беларускай мовы ў адукацыйны працэс дашкольнай установы:

  • арганізацыя тлумачэння заканадаўства аб магчымасці выбару мовы навучання на бацькоўскіх схода;
  • правядзенне ў дашкольных установах дзѐн беларускай мовы, заняткаў па развіцці беларускамоўных узаемаадносін ("Нацыянальнае адзенне", "Вышыўка і карункі", "Лялькі з саломы і лѐну", "Вырабы з лазы (саломкі, дрэва, гліны)", "Беларускі раслінны роспіс", "Беларуская народная цацка", "Знаѐмства з прадметамі сялянскага побыту");
  • арганізацыя рэгулярных сустрэч з беларускімі пісьменнікамі па правядзенні асветніцкай работы ў дашкольных установах;
  • арганізацыя выдання газет, часопісаў, прысвечаных жыццю і творчасці беларускіх пісьменнікаў, пытанням развіцця беларускай мовы і літаратуры;
  • правядзенне ранішнікаў, свят, тэматычных вечарын, прысвечаных творчасці беларускіх пісьменнікаў, беларускаму народнаму фальклору;
  • правядзенне кніжных выстаў, дзѐн беларускага пісьменства з мэтай прапаганды беларускай мовы і лепшых твораў айчыннай літаратуры;
  • арганізацыя наведвання бібліятэк, музеяў, цэнтраў рамѐстваў, падарожжаў па гістарычных мясцінах беларусаў, дзе можна пазнаѐміцца з асноўнымі гістарычнымі падзеямі, славутымі беларусамі – іх месцам і значэннем у гістарычным развіцці краіны (Еўфрасінні Полацкай, Францыска Скарыны, Міхала Агінскага і інш.); мастацтвам Беларусі; народнымі святамі, традыцыямі, звычаямі, народнымі промысламі і рамѐствамі; дасягненнямі беларускага народу.       Будзе цікавым і карысным для дзяцей дашкольнага ўзросту пазнавальны матэрыял для гульневай дзейнасці:

Рухомыя гульні "Садзі лянок", "Гарлачык", "Чарадзей", "Гарады", "А мы проса сеялі", "Грушка", "Пасадка бульбы", "Змейка", "Заінька ў садочку", "Шышкі, жалуды, арэхі", "Паляўнічыя і качкі".

Дыдактычныя гульні

Малодшы ўзрост: "Знайдзі прадмет па слове",  "Што ў мяшэчку", "Ветлівыя словы".

Сярэдні ўзрост:  "Магазін", "Разбяры посуд", "Адгадай, што ў мяшэчку?", "Агароднік", "Што нам прывезлі калгаснікі?", "Хто што робіць у весцы".

Старэйшы ўзрост: "Што з чаго і як зроблена?", "Каму што трэба", "Хто знойдзе, няхай возьме", "Што я бачыў", "Што схавана пад сурвэткай?", "Паглядзі, спазнай і назаві", "У садзе, полі, агародзе", "Гардэроб лялькі".

     Нельга вывучыць родную мову пад прымусам, яна павінна ўвайсці ў сэрца і думкі дзяцей непрыкметна, лѐгка. А для гэтага неабходна спалучаць разнастайныя формы работы, якія б не прымушалі дзіця «завучваць», а падштурхоўвалі да свядомага жадання запомніць новае слова, яскравы паэтычны радок, падзяліцца радасцю свайго адкрыцця з сябрамі, бацькамі.

     Формы работы педагогаў дашкольнай установы з бацькамі.

Індывідуальныя формы:

- стварэнне герба сям’і, радаводу;

- распрацоўка і падрыхтоўка касцюмаў да народных святаў;

- прыгатаванне страў беларускай кухні;

- мэтавыя прагулкі па горадзе;

- наведванне музеяў, выстаў;

- складанне апавяданняў на розныя тэмы;

- збіранне ілюстрацый, выразак з часопісаў;

- анкетаванне бацькоў.

Калектыўныя формы:

- кансультацыя "Мая Радзіма-Беларусь";

- семінар-практыкум "Традыцыі беларусаў і іх асноўныя запаветы";

- лекторый "Роля бацькоў, бабуляў і дзядуляў у выхаванні сваіх нашчадкаў";

- сямейны клуб "Талака";

- гутаркі, успаміны дзядоў і бабуль пра сваѐ мінулае;

- круглы стол "Мудраслоўе на кожны дзень", "Як выхаваць беларуса"; - лекцыя-дыялог "За талакою ўсѐй сям’ѐю" (аб працоўным выхаванні ў сучаснай сям’і);

- забава "За здаровы лад жыцця";

- сустрэчы са знакамітымі жанчынамі Беларусі, шматдзетнымі маці, жанчынамі года;

- вечарына "Не пусцім наш род на звод";

- конкурс "Дружна стане ў карагод наш славуты радавод";

- сумесныя народныя святы і абрады;

- гасцѐўня "Любімая песня (верш, прыказка) нашай сям’і";

- вечар-партрэт "Куфэрачак сямейнага шчасця";

- вячоркі "Сення ў нашай хаце свята";

- шоў-конкурс "Вось такія пірагі!";

- стварэнне і работа міні-музеяў у групе (беларускае нацыянальнае адзенне, жывельны і раслінны свет, гістарычныя помнікі, дэкаратыўна- прыкладное мастацтва і інш.) ;

 - інсцэнізацыя казак і паданняў;

- школа маладых бацькоў  ( "Якая матка, такое і дзіцятка " – цыкл сустрэч з маладымі сем’ямі).

- сямейны педсавет  "Вопыт выхавання дзяцей".

     Каб вызначыць адметнасць педагагічнага вопыту сям’і, бацькам прапануецца анкета з пытаннямі і заданнямі:

- Ці ведае Ваша дзіця геаграфічныя назвы мясцовасці, дзе пражывае?

-Зможа сын (дачка) назваць Ваша поўнае імя і імя па бацьку?

-Як часта ўнук (чка) бачыцца з бабуляй і дзядулем?

-Як Вы рыхтуецеся да нацыянальных святаў, якія з іх адзначае Ваша сям’я?

-Якія рэцэпты (назвы) беларускіх страў перададзены Вам ад старэйшага пакалення?

-Ці гулялі б Вы з дзецьмі ў народныя гульні, каб ведалі іх змест і прыналежнасць святу (напрыклад, біткі ў Вялікдзень; гойданне на арэлях на Саракі, Гуканне вясны і інш.)?

        Спадзяемся, што прапанаваныя сродкі і формы дапамогуць Вам арганізаваць цікавую і змястоўную дзейнасць у дадзеным накірунку.  Толькі агульнымі намаганнямі можна дабіцца станоўчага выніку ў далучэнні дзяцей да роднай 

ЛІТАРАТУРА:

  1. Дубініна, Д.М. Культура Беларусі ў казках і паданнях : дапаможнік для педагогаў устаноў дашкольнай адукацыі / Д.М. Дубініна, Д.У. Дубінін. – Мінск : Зорны верасень, 2008.
  2. Мой край завецца Беларуссю: Дапаможнік для педагогаў устаноў, якія забяспечваюць атрыманне дашкольнай адукацыі / Аўт.-уклад. А.І. Красіла. – Мазыр: ТАА ВД “Белы Вецер”, 2004.
  3. “Мой родны кут…” : зборнік метадычных матэрыялаў па патрыятычным выхаванні дзяцей дашкольнвга ўзросту. У 2 ч. Ч.1 /уклад.. В.М. Цяленчанка. – Мазыр : ТАА ВД “Белы Вецер”, 2006.
  4. Пралеска. – 2018. – №08. – С.18 – 20.

 

Падрыхтаваў

 загадчык ДУА

“Рассветаўскі дзіцячы сад”                                             І.М.Рашатко

свернуть

Кансультацыя для выхавальнікаў “Задачы азнаямлення дзяцей з беларускай мастацкай літаратурай”

  У празаічных i паэтычных творах беларускай мастацкай літаратуры адкрываецца i тлумачыцца дзіцяці жыццё грамадства i прыроды, свет чалавечых пачуццяў i ўзаемаадносін, развіваюцца ўяўленні, узбагачаюцца эмоцыі, даюцца цудоўныя вобразы. Гэтыя вобразы па свайму ўздзеянню розныя: праз апавяданні дзеці пазнаюць лаканічнасць i дакладнасць слова; у творах малога фальклорнага жанру i вершах улоўліваюць музыкальнасць, напеўнасць, рытмічнасць; літаратурныя i народныя казкі раскрываюць перад імі яе трапнасць i выразнасць, багатства роднай мовы жывымі вобразнымі характарыстыкамі, параўнаннямі.

     Перад педагогамі дашкольных устаноў вучэбная праграма ставіць задачы:

     па-першае, вызначаць тыя творы мастацкай літаратуры, якія дзецям патрэбна прачытаць, расказаць, вывучыць на памяць; выхоўваць у дзяцей любоў да мастацкага слова, павагу да кнігі;

     па-другое, кожны мастацкі твор трэба давесці да дзяцей як твор мастацтва, раскрыць яго задуму, зацікавіць слухачоў эмацыянальнымі адносінамі літаратурных персанажаў, ix пачуццямі i ўчынкамі.

     Уменне ўспрымаць літаратурны твор, усведамляць разам са зместам элементы мастацкай выразнасці само па сабе да дзіцяці не прыходзіць: яго трэба развіваць i выхоўваць з самага ранняга ўзросту. 3 гэтай нагоды выхавальніку, перад тым як знаёміць дзяцей з твopaмi, неабходна зразумець iўспрыняць ix, сумець прааналізаваць змест, вызначыць мастацкую форму, а таксама авалодаць, тэхнікай чытання i расказвання, ведаць біяграфічныя звесткі аб аўтары мастацкага твора.

Метады i прыёмы азнаямлення дзяцей з мастацкай літаратурай

      Знаёмства з твopaмi мастацкай літаратуры (чытанне, расказванне, завучванне, пераказ, драматызацыя) ажыццяўляецца на занятках, а часцей за ўсё ў штодзённым жыцці.

     Як вядома, слуханне i разумение — гэта першая ступень авалодвання мовай. Таму, калі дзеці слухаюць выхавальніка, яны вучацца разумець пачутае, успрымаць беларускую мову. Пажадана, каб педагог не толью чытаў тэксты, але i расказваўi, каб лагічна даносіў думку, каб мова яго была прыгожая iмастацкі выразная. Выхавацель перад чытаннем твора расказвае аб рэальных падзеях, фактах, якія знайшлі адлюстраванне ў гэтым мастацкім творы. Такім чынам, аутарскі тэкст набывае для дзяцей большую значнасць i важнасць. Потым выхавацель гутарыць аб прачытаным з мэтай высвятлення, што цікавага дзеці пазналіў гэтым творы.

     Каб навучыць дзяцей слухаць мастацкі твор, дапамагчы iм засвоіць яго змест i эмацыянальны настрой, выхавальнік, акрамя выразнага чытання, выкарыстоўвае дадатковыя метадычныя прыёмы, якія развіваюць навыкіi уменні слухання, запамінання i разумення. Гэта могуць быць:

  • паўторнае чытанне тэкста;
  • паўторнае чытанне асобных яго частак;
  • тлумачэнне значэнняў незразумелых слоў.

Чытанне мастацкага твора можа суправаджацца:

1) гульнёвымі дзеяннямі дзяцей;

2) прадметнай нагляднасцю (разгляд цацак, прадметаў, ілюстрацый у кнігах, падбор i разгляд карцін, якія па зместу супадаюць з мастацкім творам, напрыклад апісанне прыроды i г. д.).

3) чытаннем у спалучэнні з музыкай;

4) славеснай дапамогай (пастаноўка пасля чытання пошукавых пытанняў (чым спадабаўся герой?); параўнанне з падобным ці процілеглым выпадкам з жыцця дзяцей альбо з другога мастацкага твора; падказванне слоў-эпітэтаў, называнне абагульняючай істотнай рысы вобраза (рашучы, добры, мужны) пры адказах дзяцеи);

5) спалучэннем чытання з тэатральным паказам, інсцэніраваннем (драматызацыя урыўкаў твораў, імітацыя дзеянняў пры расказванні верша, апавядання, казкі).

     Чым меншы ўзрост дзіцяці, тым больш яму патрэбны гульнёвыя дзеянні, прадметная нагляднасць, якія б суправаджалі чытанне. Старэйшыя ж дашкольнікі могуць засвойваць прачытанае пры дапамозе славеснай падтрымкі.

     Дзецям абавязкова патрэбна некалькі разоў чытаць адзінi той жа твор. Яны любяць слухаць ужо знаёмыя апавяданні, казкі, вершы. Паўторнае эмацыянальнае перажыванне праслуханага мастацкага твора вядзе да лепшага засваення яго зместу, дае магчымасць дзецям глыбей асэнсаваць падзеі, учынкі герояў.

     Замацаванню прачытанага садзейнічае гутарка аб праслуханых творах (казках, апавяданнях, вершах i г.д.). Гутаркі пас­ля азнаямлення з творамі дапамагаюць вызначыць жанр, асноўны змест, сродкі мастацкай выразнасці. Гутарка дапамагае вучыць дзяцей аналізаваць змест прачытанага твора. Для таго каб прааналізаваць літаратурны твор, неабходна перш за ўсё адыйсці ад дробязнага апытальнага аналізу, бо ён перашкаджае ўспрыманню вобраза i ўсяго твора ўвогуле. Патрэбна выкарыстоўваць разнастайныя пытанні, якія б садзейнічалі аналітычнай i эмацыянальнай дзейнасці дзяцей:

* Якія пачуцці выклікаў у вас твор?

* Што вас больш за ўсё ў творы ўсхвалявала, абрадавала, засмуціла? Чаму?

* Што вы можаце сказаць пра героя? Ці падабаецца вам яго ўчынак? Чаму?

* Хацеў бы ты дапамагчы герою? Што б зpaбiў, як дапамог?

* Што б ты пaраіў герою?

*Што б ты зpaбiў, калі б апынуўся на яго месцы?      Такая пастаноўка пытанняў дае дзіцяці магчымасць выказаць свае пачуцціi думкі, гэта значыць падтрымаць ініцыятыву дзяцей, icцi ад дзяцей.

     Пры знаёмстве з мастацкай літаратурай можна выкарыстоўваць iіншыя прыёмы, напрыклад:

♦ разглядванне ілюстрацый з мэтай накаплення у дашкольнікаў уяуленняў аб тым, як малюнкі мастакоў дапамагаюць зразумець твор;

♦ славесныя замалёукі. Дзеці расказваюць аб тым, як яны прадстаўляюць герояў твора, як яны выглядаюць, у чым апрануты, дзе знаходзяцца i г. д.

     Потым можна прапанаваць дзецям зрабіць малюнкі да зместа мастацкага твора альбо асобнага эпізода, сабраць усе малюнкі да мастацкага твора i скласці "кніжку-малышку". Да кожнага эпізода дзеці прыдумваюць сказ, што у выніку з'яуляецца планам для дзіцячага пераказу твора. Дзеці майструюць вокладку, пераплёт, i атрымліваецца прадукт калектыўнай працы дзяцей — кніжка.

     Акрамя прыёмаў, яюя садзейнічаюць слуханню, запамінанню i разуменню мастацкіх твораў, выхавальнік можа выкарыстоўваць пры знаёмстве дзяцей з мастацкай літаратурай такія прыёмы, якія садзейнічаюць развіццю выразнага маўлення дзіцяці. Педагагічнае майстэрства выхавацеля павінна быць накіравана на тое, каб дзіця атрымала эстэтычную асалоду ў час слухання мастацкага твору, заўважыла яе маўленчую, яскравую, трапную, мілагучную мову. Каб замацаваць заўважаныя ў творы прыгожыя словы ў слоўніку дзяцей, можна выкарыстаць прыём падбору мастацкіх азначэнняў да той цііншай рэчы, з'явы, вобраза. Выхавальнік павінен звярнуць увагу дзіцяці i на эпітэты, параўнанні, якія ёсць у творы.

     Станоўча спрыяе развіццю вобразнага маўлення дзіцяці мастацкі пераказ твора, казкі.Taкi прыём, як расказванне ад імя аднаго з герояў казкіці апавядання, дапаможа дзіцяці перадаць яго асаблівасці.

     Мастацкія творы беларускіх пісьменнікаўi паэтаў знаёмяць дзяцей з прыгожымі параўнаннямі, трапнымі выразамі прыказкамі, прымаўкамі, якія паэтызуюць мову дашкольнікаў, робяць больш вобразнай.

     Вялікую ролю ў развіцці вобразнага маўлення дзяцей выконвае гульня-драматызацыя. Дзеціў час гульні-драматызацыі не толькі авалодваюць зместам мастацкага твора, але i вучацца перадаваць аўтарскі тэкст, выконваць ролі.

     Разгортванне сюжэтна-ролевай гульні на падставе літаратурнага твора, выкарыстанне гульнёвых сітуацый - гэта таксама цікавыя прыёмы ў рабоце з дзецьмі.

      Эфектыўнасць выкарыстаных разнастайных прыёмаў у рабоце з дашкольнікамі будзе залежыць у асноўным ад майстэрства выхавальніка i яго зацікаўленасці, ад мэты, якую ён паставіў перад сабой i дзецьмі.

Формы работы па азнаямленню дзяцей з мастацкай літаратурай

     Важным момантам пры знаёмстве з мастацкімі творамі  з'яўляецца расказ выхавальніка аб пісьменніках i паэтах. Ужо з чатырохгадовага ўзросту дзяцей неабходна знаёмщь з прозвішчамі аўтараў кніг. Творчыя біяграфіі паэтаў i пісьменнікаў дашкольнікі засвоіць не могуць, але ж асобныя эпізоды з ix жыцця, расказаныя дарослымі дзецям, у ix памяці ўсё ж такі надоўуга захоўваюцца. Пачынаючы з сярэдняй групы (пяты год жыцця дзяцей), праводзяцца кароткія, але змястоўныя гутаркі аб кнігах, пісьменніках, паэтах. Аднак спецыяльныя заняткі па азнаямленню дзяцей з жыццём i творчасцю пісьменнікаў i паэтаў i ix кнігамi праводзяцца у старэйшай групе .

      Выхавацель з дапамогай пытанняў высвятляе, як называюць тых людзей, якія пішуць апавяданні, вершы; якіх паэтаў i пісьменнікаў ведаюць дзеці, якія кнігі ім вядомы, хто ведае, аб чым у ix расказваецца. Можна разгледзець з дзецьмі кнігі. Можна прапанаваць успомніць твор па памяці.

     Літаратурнаму развіццю дзяцей садзейнічаюць літаратурныя ранішнікі, вечарыны, прысвечаныя творчасці пісьменніка ці паэта, вечары казак, загадак, літаратурныя віктарыны па творах аднаго ці некалькіхх знаёмых пісьменнікаў. У такіх мерапрыемствах пажаданы i актыўны ўдзел бацькоў. Гэтыя формы работы з дзецьмі накіраваны на фарміраванне станоўчых эмацыянальных адносін да мастацкіх твораў i беражлівых адносін да кнігi.

     Для мэтанакіраванай працы па азнаямленню дашкольнікаў з беларускай мастацкай літаратурай патрэбна стварыць неабходныя ўмовы, якія б спрыялі выхаванню ў дзяцей цікавасці да малых фальклорных форм, мастацкіх твораў бсларускіх пісьменнікаў i паэтаў. У кожнай узроставай групе выхавальнік абсталюе інфармацыйныя цэнтры — кутокі кніг. Бібліятэчкі кніжных куточкаў у групавых пакоях час ад часу аднаўляюцца партрэтамі пісьменнікаў i ix кнігамі.

     Акрамя працы выхавацеля, вялікая роля ў азнаямленні дзяцей з творамі беларускіх пісьменнікаў i паэтаў належыць бацькам выхаванцаў дзщячага сада, бо асновай усёй педагогікі з'яўляецца цесная сувязь бацькоў i дзяцей. Ад таго, якія адносіны будуць у бацькоў да роднай мовы, беларускай культуры, будуць залежаць адносіны дзяцей да спадчыны.

 

Крыніца

Вучэбная праграма дашкольнай адукацыі

Сайт http://doshvozrast.ru/rabrod/konsultacrod34.htm

Падрыхтаваў

загадчык дзіцячага сада       

Рашатко Ірына Мікалаеўна

 

свернуть

Кансультацыя для выхавальнікаў “Выхоўваем патрыётаў”

Кансультацыя для выхавальнікаў

“Выхоўваем патрыётаў

       Патрыятычнае выхаванне падрастаючага пакалення- адна з самых актуальных задач нашага часу.

            “Патрыятычнае выхаванне грамадзян Беларусі накіравана на фарміраванне і развіццё асобы, якая валодае якасцямі грамадзяніна, патрыёта і здольнай паспяхова выконваць грамадзянскія абавязкі ў мірны і ваенны час.

Сістэма патрыятычнага выхавання прадугледжвае фарміраванне і развіццё сацыяльна - значных каштоўнасцей, грамадзянскасці і патрыятызму в працэсе выхавання і навучання ў адукацыйных установах усіх тыпаў і відаў».

Выхаванне патрыятычных пачуццяў у дзяцей дашкольнага ўзросту – адна з задач маральнага выхавання, якая ўключае ў сябе выхаванне любові да блізкім людзям, да дзіцячага садзе, роднаму гораду і роднай краіне.

Найбольш складанай з'яўляецца праца па выхаванні любові да роднага краю і роднай краіне. Любоў да роднага горада, пасёлка, гонар за сваю краіну маюць велізарнае значэнне для развіцця асобы дзіцяці. Без любові да Радзімы і павагі яе гісторыі і культуры немагчыма выхаваць грамадзяніна і патрыёта сваё Радзімы, сфармаваць у дзяцей пачуццё ўласнай годнасці, станоўчыя якасці асобы.

Дзеці павінны зразумець, што яны з'яўляюцца часткай народа велізарнай і багатай краіны, што яны грамадзяне Расіі, маленькія расейцы. Для гэтага лепш за ўсё знаёміць дзяцей з малой радзімай – месцам, дзе яны жывуць. Дзеці павінны ведаць той раён, у якім яны жывуць, бачыць прыгажосць тых вуліц, па якіх праходзяць кожны дзень. Затым трэба падводзіць да разумення таго, што горад-частка вялікай краіны, а дзеці-жыхары Расіі, яе грамадзяне. Грамадзянін-жыхар краіны, які прызнае яе законы( правілы паводзін), таму што ён любіць сваю краіну.

Трэба памятаць, што дашкольнік успрымае навакольнае яго рэчаіснасць эмацыйна, таму патрыятычныя пачуцці да роднага горада, роднай краіне ў яго выяўляюцца ў пачуцці захаплення сваім горадам, сваёй краінай. Менавіта гэтыя пачуцці неабходна выклікаць у працэсе работы па азнаямленні дзяцей з родным горадам і роднай краінай.

Такія пачуцці не могуць паўстаць пасля некалькіх, нават удалых заняткаў. Гэта вынік працяглага, сістэматычнага і мэтанакіраванага ўздзеяння на дзіця. Знаёмства дашкольнікаў з родным горадам і

роднай краінай-працэс працяглы і складаны. Ён не можа праходзіць ад выпадку да выпадку.

 

Пачуццё патрыятызму ўключае ў сябе наступныя параметры:

- пачуццё прыхільнасці да месцаў, дзе чалавек нарадзіўся і вырас;

- паважлівае стаўленне да мовы свайго народа;

- клопат пра інтарэсы Радзімы;

- гонар за сацыяльныя і культурныя дасягненні сваёй краіны;

- паважлівае стаўленне да гістарычнага мінулага свайго народа, яго звычаяў і традыцый;

- імкненне прысвяціць сваю працу на карысць магутнасці і росквіту Радзімы.

 

Фарміраванне любога маральнага якасці працэс працяглы і досыць працаёмкі. Любое маральнае якасць набывае ўстойлівасць пры сфармаваным светапоглядзе. У дашкольнай педагогіцы мэтазгодна пачаць працу па фарміраванні патрыятызму праз выхаванне пачуццяў любові дзіцяці да сваёй сям'і, да свайго месца нараджэння - гэта і ёсць закладка асноўнага базісу.

Як дасягнуць станоўчага выніку накіраваныя на ўдасканаленне маральна - патрыятычнага выхавання ў ДОУ, прапаную змест і рацыянальнасць матэрыялу развіццёвай асяроддзя для арганізацыі работы па патрыятычнаму выхаванню дзяцей дашкольнага ўзросту:

* стварэнне средовых умоў у ДОУ пры азнаямленні дзяцей

- афармленне кутка горада ў групавы пакоі: разнастайнасць экспанатаў, макеты памятных і гістарычных месцаў, рэальныя прадметы ў экспазіцыі ( медалі, лісты, фатаграфіі, успаміны сваякоў)

* метадычнае забеспячэнне :

     - наяўнасць картатэкі на існуючы матэрыял

     - мэтазгоднасць месцазнаходжання матэрыялу

     - адпаведнасць зместу ўзросту дзяцей

     - даступнасць свабоднага карыстання

     - эстэтычнасць ў афармленні

* наяўнасць гульняў і дапаможнікаў для арганізацыі з дзецьмі

- дыдактычныя гульні

- настольна-друкаваныя гульні

- атрыбуты да сюжэтна-ролевым гульняў

- ілюстрацыйны матэрыял

- рукапісныя гульні

     - захаванне гігіенічных патрабаванняў пры вырабе дапаможнікаў і гульняў

Рэкамендацыі для выхавальнікаў па арганізацыі азнаямлення дзяцей з гісторыяй ваенных падзей і подзвігам абаронцаў Айчыны:

- Працу па азнаямленні з гераічным мінулым краіны, гісторыяй ваенных падзей і подзвігам абаронцаў Айчыны мэтазгодна праводзіць з дзецьмі старэйшага дашкольнага ўзросту.

- Усе спецыяльна арганізаваныя заняткі з дзецьмі праводзяцца і плануюцца ў раздзелах: “азнаямленне з навакольным светам і Развіццё маўлення»і “пазнавальнае развіццё”.

- Неабходнай умовай правядзення мэтанакіраванай працы з'яўляецца наяўнасць адукацыйнага праекта або перспектыўнага плана, якія ўключаюць у сябе спецыяльна арганізаваныя заняткі.

- Заняткі праводзяцца на даступным для разумення дзяцей матэрыяле, пачынаючы з разглядання сямейных рэліквій, узнагарод, прадметаў ваеннага побыту, наяўных у сем'ях.

- Прыцягненне да працы бацькоў іх дапамога магчымая ў арганізацыі сустрэч з ветэранамі, выраб плакатаў, малюнкаў.

- Правядзенне мерапрыемстваў для бацькоў (сямейныя вечары, тэматычныя выставы, выставы малюнкаў, плакатаў, кансультацыі і рэкамендацыі, анкетаванне)

 

Крыніца сайт http: doshvozrast.ru/radrod/konsultaerod42.htm

 

 

Падрыхтаваў

загадчык

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                                     І.М.Рашатко                                                                                                    

 

 

свернуть

Рэкамендацыі “Фарміраванне патрыятызма праз любоў да родных мясцін”

  1. Калі вы хочаце, каб ваша дзіця вырасла сапраўдным грамадзянінам, ніколі не выказвайцесь негатыўна аб сваёй краіне.
  2. Расказвайце дзіцяці аб выпрабаваннях, якія выпалі на лёс іх продкаў.
  3. Знаёмце сваё дзіця з памятнымі і гістарычнымі месцамі сваёй Радзімы.
  4. Глядзіце з ім перадачы, кінафільмы, якія расказваюць аб людзях, якія праславілі нашу краіну. Пазітыўна ацэньвайце іх уклад у жыццё грамадства.
  5. Падтрымлівайце ў дзяцей цікаўнасць да народных святаў. Арганізоўвайце іх у сям’і, так як менавіта сям’я валодае вялікім выхаваўчым патэнцыялам.
  6. Выкарыстоўвайце любую магчымасць наведаць музейныя установы розных узроўняў разам з дзецьмі. Менавіта там дзеці могуць пазнаёміцца з этнаграфічнымі асаблівасцямі свайго народа.
  7. Не забывайце пра тэатральнае мастацтва. Сучасны тэатр, батлейка – усё гэта з’яўляецца добрым сродкам фарміравання ўяўленняў аб мінулым краіны.
  8. Знаёмце дзяцей з людзьмі старэйшага ўзросту, якія змогуць даць вашым дзецям уяўленні аб народных промыслах, народным адзенні.
  9. Падчас сямейных прагулак і паходаў звяртайце ўвагу дзяцей на прыродныя багацці Беларусі.
  10. З самага маленькага ўзросту знаёмце дзіця з вытокамі народнай мудрасці – калыханкамі, забаўлянкамі, прыказкамі.

 Памятайце, што вы з’яўляецеся прыкладам для свайго дзіцяці. Менавіта вашы дзеянні стануць узорам яго паводзін і адносінаў да навакольнага свету.

Любіце сваю Радзіму, ганарыцеся ёй!

 

свернуть

Канспект занятку для выхаванцаў у міні -музеі рознаўзроставай групы на тэму: "Да бабы Васіліны мы прыедзем у госці"

Праграмны змест: малодшая, сярэдняя, старэйшая падгрупы

пазнаёміць дзяцей з сялянскім бытам, асноўнымі рэчамі, іх ужываннем і выкарыстаннем у сялянскай хаце;

выхоўваць беражлівыя адносіны да гістарычнага мінулага Беларусі.

Ход занятку.

Педагог. Дзеці, сёння нас запрашае да сабе ў госці бабуля Васіліна. Давайцехутчэйзбірацца. (Гучыц ьбеларуская музыка.)

Прыветнавокныпазіраюць, нібыта ў госцізапрашаюць. Ну, добрывыгляд хата мае. Цікава... Хто ж нас чакае? (Стук у дзверы.)

Васіліна. Міласціпросімкожнага ў нашайхацегосцембыць.

Тут павячэраць, адпачыць вам давядзеццасёння. Цікавыярэчыпазнаць, гульні і песніспяваць.

- Бачыце, як у мянепрыгожа! Тут шмат чаго цікавага. А хочаце даведацца, што ў мяне ёсць? Ну дык, падыходзьце да стала.

П е д а г о г. Дзеці, паглядзіце, які прыгожы абрус у бабулі Васіліны. Адкульён у цябе?

Васіліна. Гэты абрус захаваўся ад маёй маці. Яго яна ткала сама. Матуля засцілала ім стол, калі чакала гасцей, і ў хаце адразу станавілася святло і ўтульна. Абрус складаецца з двух полак –кавалкаў льнянога палатна, злучаных пасярэдзіне прошваю. Прошва – гэта скразны ажурны шоў. Сам абрус упрыгожваецца раслінным арнаментам, крыжыкамі, клетачкамі, палоскамі, шырокімі або вузкімі. Краі абрусаў прыгожвае махра – распушчаныя ніткі. Раней дзяўчаткі забаўляліся, заплятаўшы махру ў тугія коскі. А са мной разам жыве ў хаце сябар. Здагадайцеся, хто гэта. Хто з зялёнымі вачамі грозна бліскае начамі? Мае пухленькія лапкі, мае кіпцікі-царапкі? Спінку пругка выгінае, страх на мышак наганяе? (Кот.) - Дзеці, вы не бачылі майго ката Васіля? Ён такі свавольнік, любіць хавацца. Давайце яго пашукаем. (Дзеці шукаюць ката і знаходзяць яго на печы.)

П е д а г о г. Печка цяпло захоўвае, вось кот там і спіць.

Васіліна. Ой, ой, дзеці, загулялася я з вамі і зараз нічога не паспею. Сёння я хацела вас пачаставаць смачнай кашай. Ай, вай-вай. Што ж мне рабіць?.. Дзе мой чыгунок?.. А, знайшла. Мой чыгунок моцны, агня не баіцца, таму што кавалі ў кузні адлілі яго з чугуна. - Дзеці, ціведаеце вы, як варыць кашу? Што для гэтага патрэбна? (Адказы дзяцей.) Добра, дапамаглі вы мне. А каб рукі не апячы, я вазьму вілкі. (Паказывае вілкі, ставіць чыгунок у печ.) 

Педагог. Як цёпла і ўтульна ў хаце бабы Васіліны, гут можна паляжаць і пагрэцца.

Васіліна. Печ у сялянскай хаце займае пачэснае месца. У ёй не толькі вараць, жараць, але яна і лечыць, аберагае людзей ад хвароб. Хворае дзіця заўсёды клалі на печ, бо печ сімвалізуе здароўе. Здаўна вядома, што калі чалавек уваходзіў у хату, дзе знаходзіўся хворы, то госць павінен перш за ўсё зірнуць на печ, і хвароба ў такім выпадку да яго не прыстане.

П е д а г о г. Васіліна, нешта цёмна ў хаце стала, запалі свет. (Васіліна бярэ газавую лямпу.) Што гэта за рэч?

Васіліна. Гэта газавая лямпа. Зараз я запалю яе (запальвае лямпу) і вы ўбачыце, як яна свеціць. У ёй свеціцца агеньчык.

Педагог. Сапраўды, агонь жыве ў газавай лямпе. А дзе ён яшчэ можа жыць? (Адказы дзяцей.)

Васіліна. Нешта вы, дзеці, засядзеліся. А танцаваць вы любіце?

Дзяўчынка. Любім пець мы, жартаваць, У гульні розныя гуляць.

X л о п ч ы к. Як пастаўлю рукі ў бокі, Самі ногі ідуць у скокі. Паглядзіце на мяне які я высокі.

Васіліна. Во тож дзеці цяпер пайшлі. I вясёлыя, і спевакі добрыя, і танцоры. I, вядома ж, разумныя? Загадаю я вам зараз загадкі, а адгадкі знаходзяцца ў маім куфэрку. (Адгадку дастае з куфэрка.)

На дварэ стаіць зіма. Гурбы - як ахапкі.

Мёрзнуць вушы, мёрзне лоб, Як ідзеш без ... (шапкі).

Бягуць - скрыпяць, стануць - маўчаць. (Боты.)

Чатыры вушкі і два брушкі. (Падушка.)

Раніцу кожную лашчыць, сушыць шыю, рукі, твар і вушы. (Ручнік.)

Васіліна (паказываеручнік). Што гэта? Правільна, па-руску "полотенце". А па-беларуску - ручнік. Ён патрэбны для таго, каб выціраць рукі. Хутчэй мыйце рукі і сядайце за стол! Пара кашу даставаць, а то баюся, каб не прыгарэ-ла... Частуйцеся, калі ласка

 

 

Выхавальнік дашкольнай адукацыі

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                                       Н.В.Барсукова

 

 

 

 

 

свернуть

Канспект занятка па адукацыйнай галіне “Музычнае мастацтва”.Тэма: “Мова родная мая”

Канспект  занятка па адукацыйнай галіне  “Музычнае мастацтва”.

Тэма: Мова родная мая”

Праграмны змест: абагульніць уяўленні выхаванцаў аб беларускіх  народных інструментах;

фарміраваць ўменне выкарыстоўваць атрыманныя веды ў выканаўчай дзейнасці;

выхоўваць павагу да беларускай народнай музычнай культуры.

 

Абсталяванне: баян, набор музычных інструментаў,  ноўтбук, тэлевізар, прэзентацыя да розных этапаў досуга.

1. Добры дзень, дзеці! Сядайце, калі ласка! Сення ў нас будзе не звычайны занятак.

 На гэтым занятаку  мы з вамі пазнаемімся з беларускімі народнымі музычнымі інструментамі (Слайд 1), развучым беларускую народную песню “Мікіта ” і паспрабуем зрабіць яе апрацоўку з дапамогай народных інструментаў.

 А скажыце мне, дзеці, чаму інструменты называюць народнымі? (Таму што іх прыдумаў сам народ)

 А якія вы ведаеце музычныя інструменты?

 Сення мы з вамі разгледзім наступныя беларускія народныя музычныя інструменты: гармонік, барабан, цымбалы, трашчоткі, ложкі і свістулькі.

 Першы музычны інструмент гармонік. (Слайд 2) Спачатку разгледзім самую даўнюю гармошку губную. (Ӏ). А падыміце, калі ласка, руку хто бачыў гэты музычны інструмент? (Дэманстрацыя губной гармошкі)

 Праз некаторы час на змену губной гармошцы прыйшоў гармонік. (Ӏ) У нас часцей за усе яго называюць гармошкай. (Дэманстрацыя гармоніка)

 З цягам часу гармонік быў удасканалены і на свет з’явіўся храматычны гармонік баян. (Ӏ) Храматычны ен таму, што есць дадатковыя кнопкі чорнага колеру, якія дазваляюць баяну быць самым дасканалым музычным інструментам у свеце.

(Дэманстрацыя баяна)

 Наступны музычны інструмент – цымбалы. (Слайд 3) Гэта адзін са старэйшых музычных інструментаў. Уяўляе сабой драўляную скрынку з нацянутымі на ей металічнымі струнамі. Гук атрымліваецца калі па іх б’юць драўлянымі палачкамі.

(Дэманстрацыя цымбалаў)

 Самым разнастайным і цікавым музычным інструментам з’яўляюцца трашчоткі.(Слайд 4) Гэта ударны інструмент, які замяняе хлапкі ў далоні. Трашчоткі выкарыстоўваюцца часцей за ўсе у народнай музыцы, ва ўступленнях і пройгрышах.

(Дэманстрацыя разнастайных трашчотак)

 Са старажытных часоў славяне выкарыстоўвалі для суправаджэння спеву і пляскі ложкі. (Слайд 5) Выкарыстанне гэтых інструментаў аналагічна плясканню ў далоні або прытопванню.

(Дэманстрацыя ложак)

 Бубен  ударны музычны інструмент, зроблены са скураной мембраны, натянутайна драўляны абод. На некаторыя бубна чапляліся звончыкі, якія звінелі пры ігры на ім.

(Дэманстрацыя бубна)

 І апошнім музычным інструментам з якім мы пазнаемімся на сягодняшнім занятаку будуць свістулькі. (Слайд 7) Гэты народны музычны інструмент можа быць выраблены з гліны, дрэва, пласмасы. З даўніх часоў свістулькі выкарыстоўвалі як магічныя інструменты для вызывання ў летнюю спеку дажджу і ветру і адпугвання нячыстай сілы. Толькі з цягам часу свістулькі страцілі свае абрадавае значэнне і ператварыліся ў дзіцячую цацку.

(Дэманстрацыя свістулькі)

Развучванне беларускай народнай песні “Зайграй жа мне, дударочку”

 Пра беларускія народныя інструменты часта спяваецца ў песнях. Адну з такіх песен мы сення з вамі развучым называецца яна “Зайграй жа мне, дударочку”.(Слайд 8) 

Фізкультхвілінка (Слайд 9)

 Малайцы, сядайце!гульнявое заданне “Што гучыць”(Слайд 10)

Раздаюцца інструменты, тлумачыцца як правільна на іх іграць.

 А зараз мы праверым як вы засвоілі новы матэрыял, для гэтага вам неабходна будзе адгадаць які музычны інструмент гучыць.

(Слайд 11) Што вы пра яе запомнілі?

(Слайд 12) З чаго вырабляюць свістулькі?

адносіцца?

(Слайд 13Апішыце будову бубна.

 Да пабачэння!

Крыніца: ж-л Пралеска №11, 2011

Выхавальнік  дашкольнай  адукацыі

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                               І.М.Рашатко

 

 

 

свернуть

Вучымся гаварыць на роднай мове

 

Вучымся гаварыць на роднай мове

Кветкі

Кветкі. Садавіна

Канцэлярскія рэчы

Колеры

Мая хата

Агародніна

Адзенне

Посуд

Жывёлы

свернуть

Канспект інтэгрыраванага занятку па адукацыйнай галіне “Дзіця і грамадства” і “Мастацтва. Маляванне ” Тэма:«Краіна юнага грамадзяніна»

Канспект інтэгрыраванага занятку па адукацыйнай галіне

“Дзіця і грамадства” і “Мастацтва. Маляванне ”

Тэма:«Краіна юнага грамадзяніна»

Праграмны змест:

Знаёміць дзяцей з гісторыяй сваёй Радзімы, яе багаццем, мінулым і сучасным; фарміраваць уяўленні аб прадметах рукатворнага свету: беларускае адзенне, аб гісторыі яго ўзнікнення, аб беларускіх рамёствах (ткацтва, саломапляценне); фарміраваць ўменне маляваць узоры беларускага арнаменту на сілуэтах адзення па схеме;  узбагаціць беларускі слоўнік дзяцей назвамі беларускага адзення, пашырыць веды аб беларускім арнаменце (колер, выгляд), фарміраваць уменне ўжываць формы ветлівасці на беларускай мове; развіваць пачуццё гонару да сваёй краіны сродкамі мастацкага слова,  камунікатыўныя ўменні на беларускай мове; выхоўваць любоў да Радзімы, цікавасць да беларускай мовы,  жаданне навучыцца размаўляць на ёй.

Абсталяванне:

Карта Беларусі, карцінкі з людзьмі ў нацыянальным адзенні беларусаў; стэнды з малюнкамі і здымкамі «Прырода роднага краю», «Мінулае нашай краіны», «Сучасная Беларусь», “Беларускія ўзоры”, прызентацыя ТСН “Беларускі арнамент”, сялянскі посуд (збанкі, драўляныя лыжкі), лялькі ў беларускім адзенні, фарбы і пэндзлі, сілуэты беларускага адзення, схемы беларускага арнамента.

Ход занятку:

Група аформлена па-святочнаму. На сцяне вісяць беларускія узоры, ручнікі, карта Беларусі, карцінкі з людзьмі ў нацыянальных адзеннях беларусаў, стэнды з малюнкамі і здымкамі. Збоку стаяць сталы, на якіх раскладзены беларускія кнігі казак, непадалёку — сялянскі посуд (збанкі, драўляныя лыжкі), лялькі ў беларускім адзенні. Пад гукі беларускай мелодыі дзеці ўваходзяць ў групу і садзяцца на дыван.

В. Заходзьце дзеці хутчэй, смялей.

-Дзеці, у якой рэспубліцы мы з вамі жывём?

-А хто мы па нацыянальнасці?

-На якой мове павінны размаўляць беларусы?

В. Вось сёння мы з вамі цэлы дзень будзем размаўляць на роднай беларускай мове. Зараз пачнём вітацца між сабой на бе¬ларускай мове, як сапраўдныя  беларусы.

Слоўная гульня «Прывітанне»

Дзеці ствараюць сцэнку знаёмства: называюць ветлівыя словы (прывітанне; добры дзень; скажыце, калі ласка; дазвольце спытаць) В. Вось якія малайцы! I на¬строй адразу стаў лепшы. Дзеці, а вы многа ведаеце беларускіх слоў?

Рухомая гульня «Пераводчык»

Вось мы за¬раз праверым, як вы ведаеце беларускую мову, пагуляем у  гульню «Пераводчык», але друкаваць будзем рускія словы на беларускія. У каго мяч, той загадвае рускае слова і кідае мяч пераводчыку. (У крузе)

Родина, город, дорога, мама, папа, бабушка, дедушка, красивый, цветы, деревня, автобус, красный, воздух

В. А зараз, сядайце на свае стулікі і паслухайце верш (чытае верш і паказвае малюнак жанчыны ў беларускім адзенні, якая трымае за руку хлопчыка).

Сыночку маленькі, ты ручку мне дай,

Цябе павяду я ў нязведаны край.

Мы пойдзем вузенькай мяжою ўдваіх...

Так мякка, прыгожа, пахуча... аж рай.

Сыночку маленькі, ты ручку мне дай...

В. Можа хто з вас, дзеці, здагадаўся, пра які «нязведаны край» гаворыцца ў вершы, як гэты край завецца? (Беларусь) Па якім прыметам вы здагадаліся? (Верш напісаны на беларускай мове. Хлопчык і жанчына намаляваны ў беларускім нацыянальным адзенні.)

Так, дзеці, Беларусь – гэта наш дом. У кожнага ёсць свой дом: напрыклад, у птушцы – гняздо, у многіх жывёл – нара. У вас, дзеці, таксама ёсць свой дом. Разам з вамі ў ім жывуць вашы родныя. Гэта ваша сям’я. Побач з вамі ў сваіх дамах жывуць другія сем’і, вашы суседзі. Усе мы, жыхары Беларусі, жывём у вялікім агульным доме, у краіне, якая завецца Рэспубліка Беларусь. Давайце возьмемся за рукі, а я павяду вас, мае хлопчыкі і дзяўчынкі, па нашай беларускай зямлі.

Экскурсія ў імправізаваны музей

Гучыць запіс песні «Спадчына» ў выкананні ансамбля «Песняры». Выхавацель вядзе дзяцей па пакоі, у якім размешчаны стэнды са здымкамі і малюнкамі «Прырода роднага краю», «Мінулае нашай краіны», «Сучасная Беларусь”, “Беларускае адзенне”.

В. Я хачу правесці вас па зямлі, якая для мяне і, мабыць, не толькі для мяне – даражэйшая за ўсё, самы ўтульны і чароўны кут. Якая яна, наша зямля? (Паказвае на здымкі.) Гэта залатыя палі збажыны з сінімі «вочкамі» васількоў, светлыя ад бяроз гаі, што аглухлі ад птушынага звону, пушчы, дзе горда нясуць свае кроні алені. Гэта бясконцыя жылы рэк, у якіх плешчуцца бабры і рыба на захадзе сонца, гэта амаль адзінаццаць тысяч азёр, чыстых, як усмешка дзіцяці. (Паводле Уладзіміра Караткевіча) Разам мы зазірнем у мінулае і сучаснае нашага старажытнага краю, разгледзем малюнкі беларускага адзення (прагляд прэзентацыі з дапамогай ТСН).

1 слайд: Гэта мужчынскае беларускае адзенне. Кашуля, нагавіцы, брыль, лапці саламяныя.

2 слайд: Паясы зроблены паводле ўзораў беларускага арнаменту. Дзеці, а ў якім гарадзе вышываюць арнаментам прыгожыя паясы? У Слуцке, слуцкія паясы.

3 слайд: Здымак слуцкіх паясоў. Зараз, людзі зрабілі толькі 8 дакладных копій пояса таго часу. Адзін з гэтых экземпляраў дэманструецца ў музее горада Слуцка.

  1. слайд: Жаночае беларускае адзенне. Кашуля, фартух, андарак, гарсэт, пояс, вянок. Найбольшую ўвагу звярталі на ўпрыгожанне рукавоў і пояса, што звязана з мастацкай пластыкай касцюма, а таксама з верай у магічную сілу чырвонага арнаменту, які нібыта засцерагаў рукі ад злых духаў, надаваў моц і дужасць як асноўным у працы.

5 слайд: Беларускія ўзоры арнаменту. Беларускі народны арнамент вельмі разнастайны, каларытны, і вядомы далёка за межамі нашай краіны. Яго вывучэнне працягваецца па сенняшні час. Многія навукоўцы  працуюць над ракрыццём арнаменту і яго ўзору.

6 слайд: Беларускі арнамент можна падзяліць на тры 3 групы. Геаметрычны, які складаецца з прамых ліній, а таксама геаметрычных фігур - прамавугольнікаў, квадратаў, ромбаў. Раслінны - створаны на аснове малюнкаў раслін, лісця, кветак ці пладоў. Жывёльны - які ўключае ў сябе выявы жывёл і птушак. Гучыць музыка і ў группе з’яўляецца мастак беларускіх роспісаў.

В. Дзеці, нехта завітаў да нас у музей.

Мастак. Добры дзень, дзеці! Вы ведаеце, хто я? Так, я — мастак беларускіх роспісаў. Пачуў я, што вы завіталі ў музей і вось прыйшоў да вас.

Паглядзіце, якія ў мяне чароўныя фарбы.

Мастак бярэ фарбы і пэндзлі і пачынае «чарадзейнічаць»: спалучае жоўтую фарбу з чырвонай і атрымлівае аранжавую, жоўтую з сіняй — атрымлівае зялёную. Пры гэтым дзеці называюць колеры фарбаў, якія бярэ мастак. Просіць дзяцей назваць колеры, якія яны хацелі б атрымаць, і выконвае іх жаданні. А вы б хацелі стаць чараўнікамі беларускага роспісу? Зараз я дакрануся да вас сваім пэндзлем — вы ўсе ператворыцеся ў мастакоў. Вось у нас тут 4 дарожкі: жоўтая — гэта кашуля, белая — фартух, зялёная — паясы, блакітная — ручнік. Дзеці дзеляцца на чатыры групы.

В. Калі вы пойдзеце па адной з гэтых дарожак, то знойдзіце сілуэты беларускага адзення і фарбы.  Вам трэба зрабіць роспіс беларускага нацыянальнага адзення па схемам. (На сталах ляжаць сілуэты і фарбы, пэндзлікі, схемы беларускага арнамента.) Распісваць мы іх будзем паводле ўзораў беларускага арнаменту. Давайце з вамі ўспомнім, дзе размяшчаецца арнамент у ручніка? (Па краях.) У сурвэткі? (Па баках, вуглах.) А ў фартуха? (Па кішэні, унізе ) У блузкі і кашулі? (Ля гарлавіны, на грудзях.) Малайцы!

А зараз пачынаем працу.

Гучыць музыка. Дзеці пад гукі беларускай музыкі малююць.

Дзецям даецца ўстаноўка: фарбы можна выкарыстоўваць і састаўляць, хто якія хоча, на палітрах і ў слоіках, маляваць можна пэндзлем і тампонам.

М. Я бачу, што адзенне ў вас атрымалась вельмі прыгожае. Вы малайцы.

В. Дзеці, давайце ўзгадаем, дзе мы сёння былі і што бачылі?

В. Вы сёння вельмі добра папрацавалі, пабывалі ў беларускам музее, пазнаёміліся з багаццем нашай краіны. Зараз мы павінны вярнуцца у групу, таму што музей зачыняецца.

Літаратура

  1. Александровіч, Р. Зямля з блакітнымі вачыма / Р. Александровіч, Т. Нескаромная: дапам. для педагогаў дашк. устаноў. – Мінск : Беларусь, 2001.
  2. Вучэбная праграма дашкольнай адукацыі / Міністэрства адукацыі Рэспублікі Беларусь. — Мінск : Нац. інт адукацыі, 2012. — 408 с.
  3. Дубініна, Д.М. Выхаванне ў дзяцей дашкольнага ўзросту цікавасці да беларускай мастацкай літаратуры і фальклору: дапаможнік для педагогаў устаноў дашк. адукацыі / Д.М. Дубініна. — Мінск : Новое знание, 2016. — 208 с.
  4. Развіццё беларускага маўлення дашкольнікаў : дапам. для педагогаў устаноў, якія забяспечваюць атрыманне дашк. адукацыі / Н. С. Старжынская, Дз. М. Дубініна. – Мазыр : ТАА ВД «Белы вецер», 2008.
  5. Родныя вобразы ў паэтычным слове: дапам. для педагогаў устаноў, якія забяспечваюць атрыманне дашк. адукацыі : у 2 ч. /

Дз. М. Дубініна. – Мазыр: ТАА ВД «Белы вецер», 2008. – Ч. 2.

 

 

Выхавальнік  дашкольнай  адукацыі

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                               І.М Рашатко

                            

 

 

свернуть

Канспект занятка па адукацыйнай галіне ”Дзіця і грамадства” Тэма:“Свая хатка, як родная матка”

Канспект занятка па адукацыйнай галіне ”Дзіця і грамадства”

Тэма:“Свая хатка, як родная матка”

Праграмныя  задачы: пазнаёміць з інтэр’ерам сялянскай хаты; далучаць дзяцей да нацыянальнай культуры, літаратурнай спадчыны; узбагачаць слоўнікавы запас; выхоўваць культуру паводзін, любоў да роднай мовы.

Матэрыял і абсталяванне: афармленне для сялянскай хаты, лялькі –дзед і баба, апранутыя ў беларускае адзенне, цацка коціка, аўдыязапіс беларускай народнай музыкі, лямпа.

Папярэдняя работа: чытанне твораў на беларускай мове, малых форм фальклору, развучванне гульні “ Міхасік”, верша “ Мы –беларусы” М. Пазнякова.

Ход занятка

Памяшканне аформлена як сялянская хата ( печ, лямпа, дзіцячы ложак, посуд, ручнікі, дываны і г.д.), уваходзяць дзеці, іх сустракае Гаспадыня (выхавальнік).

Дзеці.Добры дзень.

Гаспадыня. Добры дзень, дарагія дзеці! Рада вас вітаць у сваёй хаце. Адкуль вы да мяне завіталі? У якой краіне вы жывяце? ( Мы жывём у Беларусі.) Раз вы жывяце ў Беларусі, значыць вы хто? ( Беларусы.)

Палыве ў блакіце белы бусел,

І луг квяцісты, як абрус.

А мы з табою – беларусы.

Радзіма наша – Беларусь!

                                               М. Пазнякоў

Гаспадыня. Сённня наша хата цікавымі рэчамі багата. Як вы думаеце, што займала галоўнае месца ў хаце? Я вам загадаю загадку:

У хаце стаіць мураванка,

З комінам, але без ганка.

( Печка.)

 А. Клышка

Што вы ведаеце пра печ? З чаго яна зроблена? ( Выхавальнік знаёміць дзяцей з новым беларускім словам –цэгла.)

Дзеці расказваюць, што печ зроблена з цэглы, што зімой на ёй можна грэцца. У печы вараць смачны боршч, кашу, бульбу. Боршч і бульбу гатуюць у чыгунках,а кашу –у гаршчку.

Гаспадыня.А ці ведаеце вы, дзеткі, прыказкі і прымаўкі пра хлеб і працу? ( Так!)

Хлеб – усяму галава.

Дзе шчырая праца, там і густа, а дзе лянота, там пуста.

Гультаю зямля хлеба не дае.

Хочаш есці калачы – не сядзі на пячы.

Хто хлеб з сабою носіць, той есці не просіць.

Калі хочаш хлеб мець, то трэба зямліцы глядзець.

Хто дбае, той і мае.

Гаспадыня. На печ казалі: ласкавая матуля. Яна была галоўнай у хаце, бо ў ёй пяклі хлеб, штодзённа гатавалі ежу, на ёй спалі, сушылі вопратку, абутак, ад яе было цёпла ў хаце. Паслухайце, як у народзе аб печы ласкава гаварылі:

Ой ты, печка –сударыня,

Дапамажы нам, баярыня.

Ты звары, сагрэй, асвяці,

Палячы, у хату багацце прынясі.

Печка нават лячыла: калі чалавек прастуджаўся, дык лез на печ, праграваўся там, і хваробу як рукою знімала. Печ сагравала, а колькі казак яна апавядала доўгімі зімовымі вечарамі…

Гаспадыня. Паколькі ў Беларусі гліны было многа, то з яе майстры –ганчары ляпілі розныя фігуркі людзей, жывёл і птушак для ўпрыгожвання інтэр’еру, рабілі посуд і дзіцячыя цацкі. Якія вырабы з гліны вы тут бачыце? (Выхавальнік падводзіць дзяцей да палічкі з глінянымі вырабамі.)

Дзеці, а ці жадае вы давецца, які шлях “ праходзіць” гліна, каб стаць талеркай, гарлачыкам ці кружкай? ( Адказы.) Тады паслухайце верш.

 Збанок

Сеў за кола ганчар,

З гліны выкруціў шар,

Горла. Вушка прырабіў.

Усё ў печы абпаліў.

І глядзіце: ўжо гатовы

Залаты збаночак новы.

                                     Г. Багданава

(Чытаецца верш пра ганчара.)

Гаспадыня паказвае дзецям саматканыя ручнікі.

Гаспадыня. Дзеці, а ці ведаеце вы, чаму гэтыя ручнікі называюцца льнянымі? ( Яны выраблены з лёну: льняных нітак, льняной тканіны.)

Лён –гэта расліна, з якой людзі ўжо даўно навучыліся ткать адзенне, сурвэткі, ручнікі і пасцельную бялізну. Вырабы з лёну цёплыя і крэпкія. А каб яны былі яркімі і прыгожымі, чым іх упрыгожвалі? ( Беларускім арнаментам.) А зараз прапаную вам пагуляць.

Гульня “ Саджай лянок!”

На падлозе ў розных месцах раскладваюцца  абручы –“ гнёзды”, якіх па колькасці на 2 –3 менш, чым дзяцей. Выбіраецца вядучы. Дзеці становяцца ў круг і бяруцца за рукі. Вядучы, стогячы ў крузе, выконвае розныя рухі, а астатнія паўтараюць за ім, не адрываючы рукі. Па камандзе вядучага: “ Саджай лянок!” дзеці займаюць абручы –“гнёзды”, а той, хто застанецца без месца, лічыцца “пасаджаным”: Яго саджаюць у “гняздо” да канца гульні. У пачатку кожнай новай гульні убіраецца адзін абруч. Пабеду атрымлівае той, хто займе апошняе свабоднае месца.

Гаспадыня. Вырабы майстроў былі не толькі з тых матэрыялаў, якія мы сёння разгледзелі.  Нашы беларусы вельмі прыгожа плялі з саломкі і ўпрыгожвалі вырабы саламянымі ўзорамі. (Гаспадыня паказвае дзецям саламяныя вырабы.) Вырабы з саломкі – вельмі старажытнае беларускае рамяство. З даўніх часоў чалавек цаніў не толькі хлебны колас, але і яго ствол –салому. Многія народныя майстры навучыліся ператвараць звычайную салому ў цудоўныя рэчы. Я кія вырабы вам тут вядомы? (Адказы дзяцей.)

А ці не хацелася б вам самім паспрабаваць что – небудзь упрыгожыць?

( Адказы.) Перад вамі геаметрычныя фігуры, выразаныя з саломы. Падумайце, які ўзор вы моглі б зрабіць і ўпрыгожце гэтым узорам розныя прадметы ( лыжкі, талеркі, вазы, гарлачыкі) з плотнага картону.

Дзеці пад гучанне спакойнай беларускай музыкі прыступаюць да працы. Гаспадыня дапамагае дзецям, дае парады. Па заканчэнні работы, хваліць дзяцей.

Гаспадыня. Вось як добра было ў хатцы. Аб тым і ў прыказках гаворыцца:

  • Свая хатка, як родная матка;
  • Слаўна хата не вугламі, а пірагамі;
  • Лепш нічога няма свойго роднага вугла.

Дзеці, вам спадабалася ў маёй беларускай хатцы?( Адказы.) Аб якіх цікавых рэчах вы даведаліся сёння? ( Адказы.) Нам пара развітвацца. Да пабачэння. Чакаю вас яшчэ да мяне ў госці.

Літаратура:

  1. Вучэбная праграма дашкольнай адукацыі. –Мінск: НІА, 2012.
  2. Клышка, А.К. Тысяча арэшкаў: загадкі для дарослых і дзяцей / А.К. Клышка. –Мінск: Нар. Асвета, 2012.
  3. Дубініна, Д.М. Культура Беларусі ў казках і паданнях: дапам. для педагогаў устаноў дашкольнай адукацыі / Д.М. Дубініна, Д.У. Дубінін. –Мінск: Зорны верасень, 2008.
  4. Дубінін, Д.М. Родныя вобразы ў паэтычным слове: дапам.для педагогаў устаноў дашкольнай адукацыі: у 2 ч. Ч.2 / Д.М. Дубініна. –Мазыр: Белы Вецер, 2008.

 

 

Выхавальнік  дашкольнай  адукацыі

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                               І.М.Рашатко

                            

 

 

 

свернуть

“У гасцяху казкі” Літаратурная віктарына для выхаванцаў рознаўзроставай групы (ад 4 да 6 гадоў)

Мэта: актывізаваць веды дзяцей аб беларускіх народных казках; замацаваць уменне пазнаваць казку па ўрыўку, па ілюстрацыі, уменне разгадваць загадкі, творчасць пры драматызацыі знаёмых беларускіх казак, развіваць цікавасць і любоў да казак, развіваць слыхавую памяць, лагічнае мысленне, гаворка, уменне абагульняць, аналізаваць; удасканальваць навыкі супрацоўніцтва пры працы ў камандзе, развіваць камандных дух уменне дзейнічаць узгоднена; стварыць у дзяцей радасны, эмацыянальны настрой, выхоўваць любоў да беларускай літаратуры.

Матэрыял: эмблемы для ўдзельнікаў, каласок з заданнямі, званочкі, карцінкі з адгадкамі (мыш, конь, верабей, хлеб, Баба-Яга, мядзведзь, ліса, кот), набор малюнкаў да казак “Муха-Пяюха”,  разразные малюначкі да казак “Два Мароза”, “Журавель і чапля”, шапка-маска «жураўля», касцюмы для драматызацыі казак “Лёгкі хлеб” і “Як кот звяроў напалохаў”

Папярэдняя праца: чытанне беларускіх народных казак, разгляданне карцін, ілюстрацый па тэме "Беларускія народныя казкі", падрыхтоука  да драматызацыі казак (Развучванне роляў, падрыхтоўка неабходных касцюмаў)

Ход КВЗ:

Дзеці ўваходзяць пад музыку Мы пачынаем КВЗ

Вядучы(В.)Добры дзень, сябры! Добры дзень, дарагія госці! Я рада вітаць вас на конкурсе вясёлых і знаходлівых. У нашым КВЗ удзельнічаюць 2 каманды. Будуць вітаць каманды «жаронцы» і «Лёгкі хлеб» (пад апладысменты ўдзельнікі заходзяць у залу).

В: Дзеці, сёння мы з вамі пабываем у гасцях у казкі. Слухаючы казку, мы трапляем у чароўны свет, дзе адбываюцца цуды, дзе дабро заўсёды перамагае зло. Мы будзем падарожнічаць па казках, а дапаможа нам «пшанічны каласок», у кожным зернейка ў яго схавана заданне. Тая каманда, якая лепш справіцца з усімі заданнямі, стане пераможцам. А ацэньваць гэтыя заданні будзе наша справядлівае журы.

Прадстаўленне журы.

В: Удзельнікі павінны выконваць правілы - не выкрыкваць! Гэта будзе лічыцца парушэннем правілаў. Калі ведаеце адказ, патэлефануйце ў званочак. Тая каманда, якая справіцца з заданнем хутчэй і дасць правільны адказ, атрымлівае 1 бал. Такім чынам, пачнем.

Здымаючы з каласка па адным зерняткi  ўдзельнікі выконваюць прапанаваныя заданні.

  1. 1. Конкурс Загадкі

В: Я загадаю вам загадкі, а вы будзеце называць казачнага героя. Слухайце ўважліва.

  1. Маленькi шарык пад лаукай шарыць

                                                    (Мыш)

  1. Шапачка маленькая,

Камiзэлiка нятканая,

Кафтанiк рабенькi,

Ды ходзiць босенькi.

                                 (Верабей)

  1. Ён прысмакау в е еу няма,

А Калi харчы не стала,

Лапу смокчучы, засну,

Ледзве ня праспау вясну

                                    (Мядзведзь)

  1. У рыжай разбойнiцы

Хвост, як мятла.

Пекла кары уцякла -

слядах замяла

                              (Лiса)

  1. Лёг вусаты, а вусны гарбата

                                (Кот)

  1. У лесе жыве бабулька.

Ёсць у сам з сабою iзбушка.

Яна лёту на мятле.

Дзяцей крадзе на зарэ.

Касцяная у сам з сабою голая,

Зовуць сам з сабою ...

                            (Баба-Яга)

  1. Хутчэй за вецер я скачу.

Куды захочаш даiмчу.

Калмата i гуллiва

Мая уецца грыва

                           (Конь)

  1. Мнуць i катаюць,

У печцы закаляюць,

А потым за сталом

Рэжуць нажом.  (Хлеб)

  1. 2. Конкурс Што за казка?

 В: Удзельнікі разгледзеўшы карціну павінны н ўспомніць назвы беларускіх народных казак

  1. 3. Конкурс Збяры казку

В: Кожная каманда збірае казку па парадку: дабегшы да стала з наборам малюнкаў да казкі, дзіця бярэ адну карцінку і кладзе яе на стол, вярнуўшыся назад бяжыць другі ўдзельнік, падабраўшы карцінку з працягам казкі. Перамагае тая каманда, якая першай правільна раскладзе сінхранізацыю казкі.

Музычная паўза

4.Конкурс Назаві казку па ўрыўку

1.Касiу на лузе касец. Змарыуся i сеу пад кустом адпачыць. Дастан торбачку, развязалі i пачау есцi. Выходзiць з лесу галодны Воук. Бачыць - касец пад кустом сядзiць i нешта есць. (Лёгкi хлеб)

2.Тым гадзінах узяла Лiсiца пад руку свайго Гаспадар, i пайшлi Яны ў госцi. Прыходзяць на палянку. Чуе Кот - мясам запахла. Бачыць - цэлы баран ляжыць. Тут ён поусць наставiу, вусы натапыпыу ды адразу на барана накiнууся. Есць ды усё бурчыць: Мяў-у, мяў-у (Як кот звяроу напалохау)

3.Паляцеу верабей на мору, паклiкау марского соку. Прыляцеу Сокал i усё мышынае войска паглытау. Адна толькi мыш, тая, Што Верабей я падманула, засталася: у нару схавает (Верабей i мыш)

4.Аднаго разу досвiткам пайшла жогка Гаспадар па ваду. Бачыць Яна - коцiцца па дарозе гарошак. Падняла Яна Яга, падняла i в е ела (Гарошак)

  1. 5Конкурс капітанаў «Збяры карцінку»

В: Капітаны каманд збіраюць ілюстрацыю да казкі ( «Два Мароза», «Журавель i Чапля»). Перамагае той, хто першым збярэ і назаве казку.

Гульня з гледачамі «Журавель»

Правiлы гульнi: Дзецi становяцца ў пары - дзяучынка і хлопчык, робяць круг. Лiчылкай выбяраецца «журавель», становiцца у цэнтр круга. Пад музыку дзецi павольна паднiмаюць то правую, то левую нагу, iмiтуючы крокi журауля.

  1. Конкурс  Хатняе заданне

«Інсцэніроўка беларускіх народных казак» ( «Лёгкі хлеб», «Як кот звяроў напалохаў»)

В: Вось і падышла да канца наша гульня. Просім журы падвесці вынікі.

В: Абедзве каманды сёння малайцы! Вы паказалі добрыя веды беларускіх народных казак.

Літаратура

  1. Вучэбная праграмма дашкольнай адукацыі, Мінск, Нацыянальны інстытут  адукацыі, 2012.
  2. Дубініна Д.М., Выхаванне ў дзяцей дашкольнага ўзросту цікавасці да беларускай мастацкай літаратуры і фальклору, Мінск “Новае знание”, 2016.
  3. Старжінская Н.С., Дубініна Д.М., Развіццё беларускага маўлення дашкольнікаў ад 4 да 7 гадоў, Мінск “Аверсэв”, 2017

 

 

Падрыхтаваў выхавальнік

дашкольнай адукацыі

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                                 І.М.Рашатко

 

свернуть

Канспект музычна-літаратурнай забавы на тэму: “Мой родны кут, мая зямля …” ў рознаўзроставай групе ( ад 4 да 6 гадоў) Праграмны змест:

Праграмны змест:

 Фармiраванне грамадзянскасцi i патрыятызму ў ў дашкольнiкаў.

Пашыраць веды аб Рэспублiцы Беларусь.

Далучаць дзяцей да гiсторыi i культуры беларускага народа.

Фармiраваць цiкавасць да мiнулага i сучаснага свайго горада.

Пашыраць уяўленнi аб багаццi, прыгажосцi i непаўторнасцi беларускай

прыроды.

Выхоўваць эмацыянальны водгук на гучанне роднай мовы.

Выхоўваць пачуццё гонару за сваю краiну i свой народ. Фарміраваць умення ў дзяцей пачуццёвай сістэмы чалавека з назіранняў за навакольным асяроддзем, з успрымання яго хараства.

Гучыць музыка.

Вядучы (В.).

Мой родны кут, як ты мне мілы!..

Забыць цябе не маю сілы!

Не раз, утомлены дарогай,

Жыццём вясны мае убогай,

К табе я ў думках залятаю

І там душою спачываю.

Так, у кожнага з нас ёсць родны куточак. Ён там, дзе ты нарадзіўся, дзе жывеш, дзе жывуць твае тата і мама, сябры. Гэта — твая Радзіма. Таму ты і адчуваеш,  што лепш нідзе не бывае, як дома. У народзе кажуць: «Дарагая тая хатка, дзе нарадзіла мяне матка». І сапраўды: «Дзе

маці нарадзіла, там і радзіма». Дзеці, а якая наша Радзіма? (Прыгожая, азёрная, гасцінная.)А як яна завецца?..

Дзеці (разам). Беларусь.

  1. Гэта мой родны куток:

Валошкі сінеюць у полі,

 Першы з’явіўся грыбок,

Падскоквае зайчык на волі.

  1. Сеў матылёк на лісток,

Калышацца жыта паволі.

Гэта мой родны куток…

Яго не забуду ніколі.

  1. У кожнага лісточка,

У кожнага ручая

Галоўнае на свеце —

Радзіма ёсць свая.

  1. І там, дзе нарадзіліся,

Дзе шчасліва жывём,

Краіну сваю родную

Радзімаю завём!

Выконваецца песня «Чароўная мая краіна» (музыка і словы Л. Савіцкай).

Чуецца стук у дзверы. Уваходзіць Беларусачка .

Беларусачка . Добры дзень, мае дарагія!

І вялікія, і малыя… Я, Беларусачка, цэлы свет абайшла, чароўную торбачку сабе набыла. А ў ёй шмат чаго цікавага ёсць.

В. Беларусачка, як добра, што ты да нас завітала. Праходзь, калі ласка. Пра што ў яе не запытай — яна усё ведае. Беларусачка, а можа ты раскрыеш сваюторбачку і пакажаш, што ў ёй?

Беларусачка (раскрывае торбачку і дастае маленькага бусла). Вось вам птушка — бусел. Гэта сімвал Беларусі.

В. Якая цудоўная птушка!

Беларусачка. Гэтая птушка прыносіць шчасце. Няхай яна ў вас і застаецца.

В. Дзякуй за такі падарунак. А вось нашым падарункам для ўсіх будуць вершы і песня.

Дзіця.

Праз горы, даліны, праз тысячы сёл

З далёкай краіны вярнуўся пасол.

Спаважны, чыноўны, ён стаў на страсе,

У ботах чырвоных, каб бачылі ўсе.

Выконваецца песня «Родны бусел» (музыка і словы С. Галкінай).

Беларусачка. Дзякуй, а ў маёй торбачцы яшчэ шмат цікавага ёсць. Напрыклад,

вось гэта… (Дастае льняны ручнік.) А вы ведаеце, з якой тканіны гэты ручнік? Так, гэта льняны ручнік. Славіцца наша краіна льном. Вельмі прыгожы ён, калі цвіце: маленькія блакітныя кветачкі на высокіх

сцяблінах глядзяць у высокае, сіняе неба. Здаўна льнянымі ручнікамі ўпрыгожвалі чырвоны кут у хаце, дарылі на вяселле.

Такі звычай дайшоў і да нашых дзён. Таму гэты ручнік вам у падарунак.

В. Дзякуй табе, Беларусачка. Я запрашаю нашых дзетак патанцаваць з гэтым ручніком.

Выконваецца «Танец з ручнікамі».

Беларусачка. Дзякуй за танец. Якія прыгожыя ў вашай зале рэчы! Тут і птушкі, і павучкі.

Беларусачка. Тады я яшчэ раскрыю сваю торбачку і падару вам вось гэтую ляльку-беларусачку.

В. Дзякуй, а мы ўсім падорым верш, які таксама называецца «Беларусачка».

Твар румяненькі, белая хустачка.

Я ўжо ведаю, я — беларусачка!

І хачу так, як тата і мама,

Родны край свой любіць я таксама.

В. А зараз праспяваем песню.

Выконваецца песня «Цік-так, ходзікі» (музыка Э. Ханка, словы Л. Пранчака).

Беларусачка. Паглядзіце, якую саламяную шляпу я маю. Можа, мы з ёй пагуляем?

Гульня «Шляпа».

Вось, якую саламяную

Шляпу я маю.

Хто б яго ў мяне купіў —

Усіх я запрашаю.

Дзеці спяваюць і ідуць па крузе ў адзін бок, а вядучы з шляпай у сярэдзіне круга — у другі бок. З заканчэннем песні вядучы працягвае руку паміж парай дзяцей, якія разбягаюцца ў розныя бакі. Хто

першы возьме шляпу, той становіцца вядучым.

В. Прыгожую назву мае наша Радзіма, светлае ў яе імя — Белая Русь, Беларусь. Гавораць, што такую назву яна атрымала ад прыгажосці навакольных краявідаў; ад перавагі белага колеру ў адзенні жыхароў; ад таго, што людзі, якія тут жывуць, светлавокія, светлавалосыя, статныя,

прыгожыя.

Як люблю я цябе,

Беларусь ты мая,

І як дорага мне

Прыгажосць уся твая!

 Беларусь — чароўны край,

Пушчы ды палеткі.

Па вясновых паплавах

Расцвітаюць кветкі.

Беларусь — азёрны край,

Гарады ды сёлы,

Сіні-сіні небакрай,

Вечныя дубровы.

 Беларусь — гняздо буслоў,

Птушак белакрылых,

Наша родная зямля,

Наш куточак мілы.

Дзеці. Кампазітары пішуць музыку, паэты — вершы, мастакі — карціны. А яшчэ музыку, мастацтва стварае народ.

В. У нашым горадзе ёсць ансамбль, які спявае беларускія народныя песні, танцуе беларускія народныя танцы. Назавіце яго.

Дзеці. «Бацькаўшчына».

В. А якія яшчэ беларускія калектывы, ансамблі вы ведаеце?

Дзеці. «Песняры», «Сябры», «Харошкі», «Бяседа», «Свята», «Купалінка».

В. Мы таксама ведаем беларускія народныя песні. Паслухайце беларускую народную песню «Мікіта» (выконваюць на музычных інструментах).

Беларусачка. Дзеці, назавіце, якія вы ведаеце беларускія народныя

інструменты?

Дзеці. Цымбалы, дудка, жалейка, дуда, скрыпка, гармонік, бубен.

Гучаць цымбалы, пад музыку вядучы гаворыць:

В. Без цымбалаў немагчыма

Уявіць маю Айчыну.

І ў радасці, і ў скрусе

Любяць іх на Беларусі.

У нас няма цымбалаў, але наш аркестр сыграе беларускую народную песню, і дапамогуць нам у гэтым вашы бацькі.

Выконваецца беларуская народная «Лявоніха».

З вядучым выходзіць дзіця ў беларускім нацыянальным строі.

В. Пад цымбалы, пад цымбалы

Тут Лявоніха скакала:

А цяпер пад тыя гукі

Скачуць праўнукі і ўнукі.

Дзеці.

  1. Даль прастораў, сонца поўная,

Сінь азёр і шыр палёў.

Беларусь — краіна, сэрцу родная,

Наша слава і любоў.

  1. Мілы край — Радзіма,

Асінкі — родны кут.

Мой дом — мая краіна,

Як добра мне вось тут!

Беларусачка. Як добра ў вас! Але нам пара развітвацца. Да сустрэчы.

В. Дзякуй, беларусачка, за падарункі. Да пабачэння.

Літаратура:

1.Альхімовіч, С. Мы спяваем / зборнік песень і вершаў для дашкольнікаў. — Мн., 1959.

2.Галкіна, С.Д. Музычныя пацеркі. — Мн., 1991.

3.Дубінін, Дз.М. Мая родная старонка: дапаможнік для педагогаў дашкольныхустаноў. — Мн., 2000.

4.Мой край завецца Беларуссю / аўт.уклад. А.І. Красіла. — Мазыр, 2004..

 

Падрыхтаваў выхавальнік

дашкольнай адукацыі

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                                 І.М.Рашатко

свернуть

Канспект музычнага занятка. Тэма: “Сваёй зямлі я вельмі ганаруся ”

Тэма:  “Сваёй зямлі я вельмі ганаруся

        Праграмныя задачы:

  1. Замацаваць  уяўленні   аб роднай краіне (назва, мова, сталіца), аб  культурных славутасцях  Мінска;
  2. Далучаць выхаванцаў да мастацкай літаратуры і тэатральнага мастацтва праз гульні, вершы, тэатралізаваную дзейнасць.
  3. Развіваць пазнавальныя і моўныя здольнасці, навыкі разумення беларускай мовы,  стымумяваць зносіны на беларускай мове;
  4. Выхоўваць любоў да Радзімы ,  павагу да дзяржаўнай сімволікі,  пачуццё нацыянальнай  свядомасці,  гордасць  за свой народ.

Матэрыялы і абсталяванне: вучэбна-наглядны дапаможнік “Старонкі роднай зямлі.  Твая сталіца: тэатры Мінска”, прэзентацыя, мультымедыйная устаноўка,  декарацыі і касцюмы да казкі “Пшанічны каласок”, мяч, карцінкі з элементамі герба,  аудыазапісы , каласкі .

     Папярэдняя работа: гутаркі, экскурсіі, чытанне вершаў, казак,     разгляданне карцін,  ілюстрацый,  дыдактычныя  гульні .

Ход занятку:

Выхавацель:

У  нас сення шмат гасцей. Давайце з імі павітаемся, падаруем ім свае ўсмешкі, і яны нам усміхнуцца, бо ад усмешкі дзень становіцца святлейшы.

  Дзецi: Добрай раніцы, дарагiя госцi!

           Добрае ранне сонцу і птушкам,                

             Добрае ранне сынкам і дачушкам!             

             Добрае ранне ўсім добрым людзям.           

             Шчыра вітацца мы ўсе не забудзем!          

           Выхавацель: (чытае верш)

Зямля мая завецца Беларуссю,

Сваёй зямлёй я вельмі ганаруся.

Прырода ў маім краі прыгажосцю

Падзівіць самага цікаўнейшага госця.

То белыя бярозкі-прыгажуні

Стаяць у кучцы ля сялянскай пуні.

То хвалі быстрай рэчкі, сіняй-сіняй,

І зайчык сонечны сяррод блакітнай плыні.

І лес яловы малады, дзе пяюць птушкі,

Блакіт скрабучыя сасновыя вярхушкі.

А ў небе кружыць у палёце бусел

Над краем, што завецца Беларуссю.

Выхавацель : На  якой мове прагучаў верш?

     (Адказы дзяцей)

Выхавацель: Беларуская мова – гэта цудоўная мова нашых бабуль, матуль.

Чаму  наша мова называецца беларускай?  У якой краіне мы жывём?

       (Адказы дзяцей).

Выхавацель: так. Калі мы нарадзіліся і жывём у Беларусі, хто мы?

     (Адказы дзяцей)

Выхавацель: Давайце паслухаем прыгожыя вершы пра нашу  краіну .

1.Жывём мы ў мірнай краіне.

Яе Беларуссю завуць.

Пад небам праменістым, сінім

Гасцінныя людзі жывуць.

2.Мы садзім і кветкі, і дрэвы.

Нам птушкі, жывёлы – сябры.

У казкі, у цуды мы верым,

Пускаем да сонца шары.

3.Нам хораша ў нашай краіне.

Жыві, Беларусь, прыгажэй!

Пад небам праменістым, сінім

Хай божа цябе беражэ.

Выхавацель: якія дзяржаўныя сімвалы нашай краіны вы ведаеце?

     (Адказы дзяцей, адказы суправаджаюцца паказам слайдаў)

Выхавацель:  паглядзіце ўважліва на сцяг Беларусі. Якія колеры вы бачыце?

     (Адказы дзяцей)

Выхавацель: У кожнага колеру свой сэнс.

Чырвоны колер – гэта сімвал адвагі, радасці, шчасця і сонейка.

Зялёны колер- гэта сімвал багатай прыроды, якую мы вельмі цэнім і аберагаем.

Белы колер – гэта сімвал свабоды, чысціні думкаў і ўчынкаў беларускіх людзей, павагі да сваёй Радзімы.

Выхавацель: А цяпер паглядзіце на  герб нашай краіны.  Што вы бачыце на ім?

     (Адказы дзяцей)

Выхавацель:  Наш герб паведамляе  шмат цікавага аб нашым народзе.

 У верхняй частцы герба гарыць чырвоная зорка – сімвал мужнасці нашага народа.  З  ільну (блакітныя кветачкі на гербе) людзі навучыліся рабіць адзенне, сурвэткі, рушнікі.   Канюшына (ружовыя кветкі) – лепшая ежа для жывёл.  Каласы на гербе нашай краіны абвіты чырвона – зялёнай лентай з надпісам “Беларусь”. Снапы калоссяў – сімвал галоўнага багацця людзей – хлеба.

    Я упэўнена , што зараз  вы лёгка  адшукаеце  сімвалы  нашай роднай  Беларусі сярод іншых выяў.   Падыдзіце,калі ласка да стала,  адшукайце і назавіце сімвалы Беларусі.

 (Дзеці выконваюць заданне)

Выхавацель:  Малайцы,  давайце крыху адпачнем і пагуляем у беларускую народную гульню .

Гульня «Ходзіць ліска ла ваконца ».

Задачы: удасканальваць навыкі бегу ўрассыпную; развіваць спрыт, арыенціроўку, хуткасць рэакцыі.

Матэрыял: маска лісы.

Рухі:  імітаваць  паводзіны  і рухі  лісы — хадзіць  урассыпную, як ліса; уцякаць у «норку» пасля  слоў «прэч ад нас».

Ходзіць ліска ля ваконца,

Маніць дзетак каля плетак:

“Ах, вы, дзеткі, многа вас”.

Дзеці:  Рыжа шапка, прэч ад нас!  (3 разы) 

Выхавацель: А ці ведаеце вы сталіцу Беларусі?

     (Адказы дзяцей)

Выхавацель: Так . Мінск –галоўны горад, сталіца нашай краіны . Гэта  сучасны  вялікі горад , у якім  есць  шырокія   праспекты,  плошчы , паркі і скверы, шмат прыгожых будынкаў.

    Я прапаную вам  скласці з разрэзаных карцінак  выявы  вядомых будынкаў Мінска. Спадзяюся , што вы  пазнаеце гэтыя будынкі і скажаце , што там знаходзіцца.

 (Дзеці выконваюць заданне: складваюць з разрэзаных карцінак выявы тэатра оперы і балету, тэатра лялек, тэатра юнага  гледача).

  Выхавацель:

Ці пазналі вы гэты будынак?

Што гэта за будынак?

Што у ім знаходзіцца?

 (Адказы  дзяцей)

Выхавацель: Так . Гэта будынкі тэатраў  Мінска. Паглядзіце, якія яны велічныя і прыгожыя.

(Прэзентацыя “Тэатры Мінска”)

Выхавацель:    Тэатры   бываюць  рознага  прызначэння. У драматычным  тэатры  паказваюць  спектаклі  вясёлыя і сумныя.  У тэатры  оперы і балета ў балетных  пастаноўках  танцоры і  балерыны  пад музыку распавядаюць  гісторыю   пры дапамозе прыгожых рухаў,  гэта  значыць, мовай  танца. У оперы акцёры  не размаўляюць на  сцэне, а пра ўсё  спяваюць. У тэатры ж юнага   гледача  праходзяць пастаноўкі  для  дзяцей.  Загрымераваныя  акцёры на сцэне  выконваюць  ролі   розных  персанажаў .  У лялечных  спектаклях-  кіруюць  лялькамі і  агучваюць іх сваімі галасамі. 

      Тэатр - гэта дзівоснае месца,  чароўны свет мастацтва,  пераўвасаблення, мары.   Там магчыма  і пасмяяцца  і паплакаць , часам   ёсць над чым задумацца, чаму  здзівіцца , а чаму і павучыцца.

   Вельмі  часта   у Тэатры лялек,  Тэатры  юнага гледача адбываюцца спектаклі паводле   казачных сюжэтаў.   А вы  любіце казкі?

      (Адказы дзяцей)

 Выхавацель:  Шмат казак ёсць на свеце. У даўнія часы, калі простый людзі яшчэ не ўмелі пісаць, яны расказвалі адно аднаму, сваім дзецям розныя цікавыя казкі. Героямі казак былі жывёлы, а таксама выдуманныя істоты. Жывуць яны ўжо доўга-доўга. І няма на зямлі таго чалавека, які б іх не любіў.   Сёння мы пагаворым аб казках складзеных беларускім народам. Гатовы?

      (Адказы дзяцей)

Выхавацель:А зараз я хачу даведацца, якія вы знаўцы беларускіх казак.

  • Якімі словамі пачынаецца казка “Курачка-рабка”?
  • Что крычаў пеўнік, калі яго схапіла ліса?
  • Якімі словамі пачынвецца казка “Сынок-з-кулачок”?
  • Что казала Каза-манюка кожны раз дзеду, калі вярталася з пашы?
  • Якімі словамі заканчваецца казка “Піліпка-сынок”?
  • Якімі словамі заканчваецца казка “Як курачка пеўніка ратавала”?

Выхавацель: Малайцы!  Давайце  крышачку  адпачнем.

Фізкультхвілінка

Як толькі сонейка прачнецца, (рукі угору)

За справы ўміг яно бярэцца! (кругі рукамі)

Разбудзіць сонных дзетак, (пацерці вочкі)

Сагрэе лес, палетак, (абняць сябе за плечы)

Дасць моцы ўсім, хто хворы, ( зрабіць рыўкі рукамі)

І падтрымае ў горы. (паціснуць адзін аднаму рукі)

Я вельмі прашу: "Сонца, (папляскаць у далоні)

Зірні ў наша аконца!”

Выхавацель:  А зараз зірніце сюды . На   стале ляжаць карцінкі, на якіх намаляваны героі з казак з розным настроем.  Вам трэба знайсці пару, вызначыць  настой гэтых герояў , скласці пазл і назваць казку.

Выхавацель:  Малайцы! А зараз звярніце ўвагу на экран. Разгледзьце  уважліва  малюнкі і адкажыце, якая гэта казка?

Выхавацель:  Так. Гэта казка “ Пшаничны каласок”.

                                      (Адказы  дзяцей )

Выхавацель: Я прапаную вам адчуць сябе  ненадоўга  артыстамі ,як  у сапраўдным   тэатры  і  выканаць  вершаваную  інсцэніроўку  поводле казкі “Пшанічны каласок”.

…Некалі жылі-былі

Разам на адным двары:

Курка Сакатушка,

Заўсёды весялушка, 

А яшчэ гусак Шыпун

Ды індык, што Балбатун.

Сакатушка з сонейкам

Дзень свой пачынала,

Адпачнуць нават хвілінку

Ёй не выпадала.

Курачка (кліча сваіх куранятак).

Кураняткі, хопіць спаць,

Трэба сметнік разграбаць.

Часу разважаць няма,

Хопіць працы да цямна.

(Выбягаюць кураняткі.)

1-е куранятка.

Мама, мамачка, не злуйся,

І за нас ты не хвалюйся.

2-е куранятка.

Нашай маме дапаможам,

Мы ўсё на свеце можам.

3-е куранятка.

Вельмі будзем мы старацца,

Сорам дзеткам ленавацца.

(Пачынаюць разам з маці працаваць.)

Казачніца.

Выйшаў тут Шыпун-гусак

Ды павёў гаворку так...

Гусак (паважна).

І навошта працаваць,

Калі можна паляжаць.

(Кураняты не звяртаюць на яго ўвагі.)

І навошта мне турботы,

Лягу, адпачну ля плоту.

(Махнуўшы крылом, ідзе да плоту.)

Казачніца.

Тут з’явіўся і Індык,

Каля сябра сеў, прынік,

Дзюбнуў спелыя парэчкі,

З Гусаком уступіў у спрэчку.

Індык.

Што дарэмна час марнуеш,

Тут разлёгся, не працуеш?

Гусак.

Усялякая работа —

Гэта так усё, дурнота.

Хай працуюць да цямна,

У каго розуму няма.

Індык.

Твая праўда! Ты, Гусак,

Гаварыць заўжды мастак.

Што ж, давай адпачываць

Ды на дурняў паглядаць.

Казачніца.

Раптам Курачка ля плоту,

Пакапаўшыся ў ахвоту,

Знайшла нейкі каласок

Ды падала галасок.

Курачка.

Ко-ко-ко! Сюды, сябры,

Знайшла нешта на двары.

(Да яе падыходзяць Гусак і Індык.)

Гусак.

Гм… Сцяблінка, валасок,

То ж пшанічны каласок!

Індык.

Смецце! Толькі і ўсяго,

Трэба выкінуць яго!

Курачка (ківаючы галавой).

А-я-яй! Ці можна ж так, Вас не зразумець ніяк?!

(Разважаючы.)

Ведаю, што з ім зрабіць:

Яго трэба змалаціць,

Потым аднясці на млын…

Гусак (перабіваючы).

Гаспадыня! Сядзь, астынь!

Нават у самым цяжкім сне

Гэта ўсё не для мяне.

Індык (здзіўлена).

І навошта нам турботы? Я стаміўся ад работы.

(Гусак з Індыком зноў адыходзяць да плоту.)

Курачка.

Гультаёў я не люблю,

Зараз дзетак пазаву.

Каб прысмакаў нам прыдбаць,

Трэба шмат папрацаваць.

(Курачка разам з кураняткамі пачынаюць зноў працаваць — імітуюцца розныя дзеянні).

Казачніца.

Кураняткі разам з маці

Былі спрытнымі да працы.

І да вечара яны

Працавалі, як маглі.

Рашчынілі цеста,

Накалолі дроў,

Запалілі ў печы…

Хутка пах пайшоў!

(Гусак з Індыком, лежачы каля плоту, ловяць носам паветра.)

Індык.

Як заплюшчу вочы, мне

Усё прысмакі ў галаве.

Не магу я больш трымацца,

Трэба ў госці сабірацца.

Гусак.

 Так, усюды смачны пах,

Ён такі займеў размах!

Не магу і я трымацца,

Пойдзем, сябра, частавацца.

(У гэты час кураняткі выносяць прысмакі, ставяць на стол і разам з маці пачынаюць частавацца.)

1-е куранятка.

Мы прысмакаў напяклі,

Мяккіх і румяных!

2-е куранятка.

Ды такіх пахучых,

Ды такіх духмяных!

3-е куранятка.

Як тут утрымацца? Трэба частавацца!

Гусак з Індыком.

Добры вечар, вось і мы,

Так да вас спяшаліся.

Вы, напэўна, рады,

Што нас дачакаліся.

Курачка.

Шаноўныя панове,

Прыняць вас не гатовы.

Няма месца за сталом,

Хто жыць любіць гультаём.

Казачніца.

Вось і скончылася казка.

Для дзяцей тут ёсць падказка.

Зразумелі вы ці не?

Адкажыце зараз мне.

Выхавацель:  Як вы думаеце, чаму вучыць казка?

 (Пасля прадстаўлення наладжваецца гутарка. Дзеці разважаюць, як яны зразумелі сэнс казкі.)

Выхавацель: Якія прыказкі і прымаўкі вы ведаеце?  Што мы адкажам героям гэтай казкі?

  • Хто не працуе, той і не есць.
  • Не будзь ласы на чужые каўбасы.
  • Праца гадуе, а лянота марнуе.
  • Малая пчала, ды і тая працуе.
  • Без працы няма чаго хлеб шукаці.
  • Якая справа -  такая і слава.
  • Нічога само не зробіцца.
  • Хто працуе, той і мае.

Выхавацель:  Так, вы малайцы!  Хачу пажадаць вам, каб вы ніколі не забывалі пра нашу багатую нацыянальную спадчыну, традыцыі свайго народа і ганарыліся тым, што вы жывеце на прыгожай і багатай зямлі пад назвай Беларусь!

Танец “Каласок”

 На заканчэнне  я  хачу даведацца, ці цікава  вам было сёння?

     Гэта вясёлае сонейка, а гэта блакітнае воблачка, а вось тут праменьчыкі сонейка і кропелькі дажджу.  Каму падабалася падарожжа  -бярэ  праменьчыкі і кладзе да сонейка, а каму было крыху сумна - бярыце кропелькі  і кладзіце да воблачка.

Літаратура

  1. Вучэбная праграмма дашкольнай адукацыі, Мінск, Нацыянальны інстытут  адукацыі, 2012.
  2. Дубініна Д.М., Выхаванне ў дзяцей дашкольнага ўзросту цікавасці да беларускай мастацкай літаратуры і фальклору, Мінск “Новае знание”, 2016.
  3. Н.М. Еўдакімава. – Твая сталіца: тэатры Мінска: (от 5 до 7 гадоў):вучеб. нагляд. дапам. для педагогаў устаноў дашк. адукацыі / Н.М. Еўдакімава – Мінск: Народная асвета, 2016. – 16 с.– (Серыя «Старонкі роднай зямлі »).
  4. Старжінская Н.С., Дубініна Д.М., Развіццё беларускага маўлення дашкольнікаў ад 4 да 7 гадоў, Мінск “Аверсэв”, 2017

 

Выхавальнік  дашкольнай  адукацыі

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                               І.М.Рашатко

                            

свернуть

Гісторыя і культура роднага краю ў дыдактычных гульнях

У дыдактычных гульнях развіваецца кемлівасць, уменне самастойна вырашаць пастаўленую задачу, узгадняць свае дзеянні з дзеяннямі кіроўнага і іншых удзельнікаў гульні. У гульнях выяўляюцца і развіваюцца неабходныя да школы якасці: адвольныя паводзіны, вобразнае і лагічнае мысленне, уяўленне, пазнавальная актыўнасць. Пачуцці павагі і гонару прывіваюць  дыдактычныя гульні з нацыянальным каларытам: “Упрыгож адзежу нацыянальным узорам”, “Складзі адзежу”, “Хата Машанькі і Гульчэчак”, “Сартуй узоры”, “Выправі памылку” (нацыянальныя лялькі апрануты няправільна).

          Цыкл дыдактычных гульняў па родным горадзе “Ўзоры роднага горада”, “Не памыліся”, “Ці ведаеш ты?” (знакамітасці горада), “Вандраванне па горадзе”, “Дзе знаходзіцца помнік?”, “Птушкі нашага горада”, “Збяры цэлае”, “Загадкі пра горад”, “Так бывае ці няма?”, серыя гульняў Тваясталіца: паркі і скверы Мінска, архітэктура Мінска,  стадыёны і спортпляцоўкі Мінска,  заводы і фабрыкі Мінска,  тэатры Мінска" дапамагаюць у развіцці любові і да роднай зямлі, гонару прыналежнасцю да гэтага народа.

           Шмат славесных гульняў выкарыстоўваны пры выхаванні маральных пачуццяў. Напрыклад, гульні “Смачныя словы” (дзіця з зачыненымі вачамі вызначае, хто сказаў ветлівае слова), “Кветка прыгожых слоў” (дзеці ўстаўляюць свае пялёсткі прамаўляючы чароўнае слова), “Рака ветлівасці” (дзеці парамі будуюцца сябар за сябрам, дзіця без пары ўстае наперадзе, ён прамаўляючы чароўнае слова выбірае сабе пары), “Хто больш скажа?” (чароўных слоў), “Падзяліся ўсмешкай”, “Змяняемся месцамі” (тыя, хто маму любіць; хто бабулі дапамагае і г.д.), “Пахвалі суседа”, “Мая цацка распавядае аба мне”, “Люблю сваіх блізкіх” (дзіця толькі рухамі паказвае, як любіць сваіх блізкіх).

             Выкарыстанне дыдактычных гульняў у выхаванні маральна-патрыятычных якасцяў у дашкольніка гарманіруе. Бо гэта пытанне стала асабліва актуальным, калі ў гісторыі дзяржавы адбываюцца катаклізмы, калі змяняюцца арыенціры, бурацца і выкрываюцца былыя ероі.  Закончвая думка словамі К. Зурабовой, “…дабро і зло, абавязакі здрада, праўда і паклёп вызначаюцца не модай наіх… …ёсць жывое жыццё, а ў ёй - мама, дачка, родная мова; горад, у якім жывеш… Навучыць гэта любіць!”

 

Крыніца:

  1. 1. Виноградова А.М. “Воспитание нравственных чувств у старших дошкольников”.
  2. 2. Виноградова Н.Ф. “Воспитателю о работе с семьей”.
  3. 3. Журнал “Дошкольное воспитание”,№2, 2003 г.

Падрыхтаваў

загадчык

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                                     І.М.Рашатко     

 

свернуть

Народныя гульні як спосаб далучэння да культуры роднага краю

Маральнае выхаваннемае на ўвазе выхаванне сяброўскіх узаемаадносін паміж дзецьмі, звычку гуляць, працаваць, займацца разам.       Развіццё валявых якасцяў, такіх як уменне абмяжоўваць свае жаданні, пераадольваць перашкоды, падпарадкоўвацца патрабаванням сталых і выконваць усталяваныя нормы паводзін, у сваіх учынках вынікаць дадатнаму прыкладу. Фармаванне самаацэнкі сваіх учынкаў, добразычлівая адзнака ўчынкаў іншых людзей, уменне спакойна адстойваць сваё меркаванне, узбагачэнне слоўніка формуламі славеснай ветлівасці, жаданне спазнаваць культуру свайго народа і асцярожнага стаўлення да яе – крытэрыі маральнага выхавання.

           Любоў маленькага дзіцяці- дашкольніка да Радзімы пачынаецца састаўлення да самых блізкіх людзей – бацьку імацюкай, любові да сваёй хаты, вуліцы, дзіцячаму саду, гораду.

          Дзеці павінны зразумець, што іх горад, сяло, лес, рака, поле – часціца Радзімы. Думка, што родны горад цікавы ўсім, падахвочвае гонар за родны край.

         Важным сродкам патрыятычнага выхавання з'яўляецца прылучэнне дзяцей да традыцый народа.  З маленства дзіця чуе роднае маўленне. Песні маці, казкі адкрываюць яму акно ў свет, эмацыйна афарбоўваюць сучаснасць, усяляюцьнадзеюіверуўдабро. Слухаючы казку дзіця пачынае любоў тое, што любіць яго народ, і ненавідзець тое, што ненавідзіць народ. Казкі, прыказкі, прымаўкі, народныя гульні фармуюць пачатак любові да свайго народа, да сваёй краіны.

          Народныя гульні з'яўляюцца неад'емнай часткай маральна-патрыятычнага выхавання дашкольнікаў. У іх адлюстроўваецца лад жыцця людзей, іх праца, побыт, нацыянальныя асновы, уяўленні пра гонар, адвагу, мужнасць, жаданне валодаць сілай, спрытам, цягавітасцю, выяўляць кемлівасць, вытрымку, знаходлівасць. Радасць руху спалучаецца з духоўным узбагачэннем дзяцей. Асаблівасць народных гульняў у тым, што яны, маючы маральную аснову, вучаць дзіця знаходзіць гармонію з навакольным светам. У дзяцей  фарміруецца ўстойлівае, зацікаўленае, паважлівае стаўленне да культуры роднай краіны, ствараецца эмацыйна дадатная аснова для развіцця патрыятычных пачуццяў. Па ўтрыманні народныя гульні лаканічныя, выразныя і даступныя дзіцяці.       Народныя гульні ў комплексе з іншымі выхаваўчымі сродкамі ўяўляюць сабою аснову фарміравання гарманічна развітай, актыўнай асобы, якая спалучае ў сабе духоўнае багацце і фізічная дасканаласць. Перад гульнёй распавяданы пра культуру і побыце таго ці іншага народа. Напрыклад, перад гульнёй “Яшчур” тлумачым дзецям, што гэта такое. Перад правядзеннем  народнай гульні “Вогнішча” распавядаем  пра ганчарнае мастацтва (рускія народныя гульні “Гусі-лебедзі”, “У мядзведзя ў бору”; гульня “Явар” і г.д.)

 

Крыніца:

  1. 1. Виноградова Н.Ф. “Воспитателю о работе с семьей”.
  2. 2. Журнал “Дошкольное воспитание”,№2, 2003 г.

Падрыхтаваў

загадчык

ДУА “Рассветаўскі дзіцячы сад”                                     І.М.Рашатко     

 

свернуть

Выхаванне любові да роднага горада

Любы край, вобласць, нават невялікая вёска непаўторныя ў сваёй прыродзе,     людзях і іх працы, выдатнай народнай творчасці. Родны горад… Трэба паказаць дзіцяці, што родны горад хвалебны сваёй гісторыяй, традыцыямі, выбітнасцямі, помнікамі, лепшымі людзьмі.   Задача выхоўваць у дзяцей пачуццё прыхільнасці, пра якую – то часткі роднага горада ў адносінах да дашкольнікаў цяжка выканальная.Можна распавесці дзецям пра свае любімыя месцы горада, паспрабаваць праз ілюстрацыі, фатаграфіі, паштоўкі паказаць ім не толькі ўсю панараму горада, але і асобныя месцы.  Неабходна, кааб дзеці бралі ўдзел у імпрэзе Дня горада ці ў іншых падзеях, кааб яны мелі магчымасць акунуцца ў атмасферу агульнай радасці, весялосці. Выхоўваючы ў дзяцей любоў да роднага горада, неабходна падвесці іх да разумення, што іх горад – часціца Радзімы, паколькі ва ўсіх месцах, вялікіх і маленькіх, ёсць шмат агульнага:

              Паўсюль людзі працуюць для ўсіх (настаўнікі, лекары…)

              Усюды выконваюцца традыцыі: Радзіма памятае герояў, якія абаранілі яе ад ворагаў.

             Паўсюль жывуць людзі розных нацыянальнасцяў, сумесна працуюць, дапамагаюць адзін аднаму. Людзі берагуць і ахоўваюць прыроду. Ёсць агульныя прафесійныя і грамадскія святы.   Увага дзяцей старэйшых трэба прыцягнуць да аб'ектаў, якія размешчаны на найблізкіх вуліцах: школа, кінатэатр, пошта, аптэкаі г.д., распавесці пра іх прызначэнне, падкрэсліць, што ўсё гэта створана для выгоды людзей.

             Дарослыя павінны распавесці пра горад, паказваць яго. Трэба паказаць дзіцяці, што родны горад хвалебны сваёй гісторыяй, традыцыямі, выбітнасцямі, помнікамі, лепшымі людзьмі. Адзін бок вуліцы азорана сонцам, іншая ў цені. Вячэрняя вуліца зусім іншая: дамы здаюцца вышэй, неба на фоне яркіх ліхтароў – бяздонна цёмным, вітрыны крам – асабліва прыбранымі...

              Дзіця бачыць зімовую вуліцу, калі выпаў першы снег, і вясновую з іскрыстым капяжом, з лужынкамі-люстэркамі, якія адлюстроўваюць сонечных зайчыкаў, летнюю вуліцу, азораную святлом, і восеньскую – з шэрымі дажджамі. А колькі радасці ўзнікае ў дашкольніка пры выглядзе перад святочнай вуліцы, упрыгожанай сцягамі, транспарантамі, гірляндамі кветак і агнёў! Усё гэта ўражанні, якія дапамагаюць яму знаёміцца з вуліцай у розных ракурсах, адкрываючы новае ў звыклым, штодзённым. Так дзіця з дапамогай блізкіх узіраецца ў тое, што яго атачае, бачыць працоўнае і святочнае жыццё роднага горада.

Крыніца:

  1.  Виноградова А.М. “Воспитание нравственных чувств у старших дошкольников”.
  2.  Журнал “Дошкольное воспитание”,№2, 2003 г.

Падрыхтаваў

 загадчык ДУА

“Рассветаўскі дзіцячы сад”                                             І.М.Рашатко

свернуть